Examkin

Question

Difficulty: HardKamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Maliye teorisinde kamu kesimi ile özel kesimin kaynak tahsis süreçleri karşılaştırıldığında; tercihlerin açıklanması (preference revelation), finansman yöntemi ve karar alma mekanizmaları arasındaki ilişki, ekonomik etkinliğin sağlanması açısından temel farklılıklar ortaya koymaktadır.

Buna göre, kamu kesimi ile özel kesim arasındaki işleyiş farklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Özel kesimde fiyat mekanizması, bireyleri marjinal faydalarına eşit bedel ödemeye zorlayarak tercihlerini dürüstçe açıklamaya sevk ederken; kamu kesiminde fayda ile maliyet arasındaki bağın kopuk olması ve dışlamanın imkansızlığı, bireylerin gerçek tercihlerini gizleyerek bedavacılık (free-riding) sorununa yol açmasına neden olur.Answer
  2. B
    Kamu kesiminde kararların oy birliği ile alınması zorunluluğu kaynak tahsisinde gecikmelere yol açarken, özel kesimde kararlar her zaman oy çokluğu ile alınarak piyasa hızı sağlanır.
  3. C
    Özel kesimde sosyal refahın maksimize edilmesi temel amaç olduğu için dışsallıklar piyasa tarafından otomatik olarak içselleştirilirken, kamu kesiminde sadece dar anlamda kâr amacı güdülür.
  4. D
    Kamu kesiminde finansman tamamen gönüllü katılım paylarına dayandığı için bireylerin tercihlerini gizleme motivasyonu yoktur, oysa özel kesimde cebri fiyatlandırma bireyleri tercihlerini gizlemeye iter.
  5. E
    Özel kesimde mal ve hizmetler paket (bundle) halinde sunulduğu için bireysel tercihler tam olarak yansıtılamazken, kamu kesiminde her hizmet birimi için ayrı bir oylama yapılarak tam etkinlik sağlanır.

Answer

Özel kesimde fiyat mekanizmasının dışlama özelliği sayesinde tercihler dürüstçe açıklanırken, kamu kesiminde dışlamanın imkansızlığı ve cebri finansman bedavacılık sorununa yol açar.
Özel kesimde piyasa mekanizması, dışlama (exclusion) prensibi sayesinde çalışır. Birey bir malın faydasını elde etmek istiyorsa onun bedelini ödemek zorundadır, bu da tercihin fiyat aracılığıyla dürüstçe açıklanmasını sağlar. Kamu kesiminde ise özellikle tam kamusal mallarda dışlama yapılamadığı için bireyler finansmana katılmaktan kaçınarak 'bedavacılık' yapma eğilimindedirler.

Step-by-Step Solution

1
Özel kesimdeki 'Tercihlerin Açıklanması' mekanizmasını analiz edin.
Özel kesimde fiyat mekanizması ve mülkiyet hakları geçerlidir. Bir birey, bir malın bedelini (fiyatını) ödemediği sürece o malın tüketiminden mahrum bırakılır (dışlama). Bu durum, bireyi o mala duyduğu ihtiyacı piyasada dürüstçe (satın alma yoluyla) açıklamaya zorlar.
Özel malların bölünebilir ve dışlanabilir olması, piyasa etkinliğinin temelidir.
2
Kamu kesimindeki 'Bedavacılık' (Free-riding) sorununu analiz edin.
Kamu kesiminin sunduğu tam kamusal mallarda tüketimden mahrum bırakma (dışlama) imkansız veya çok maliyetlidir. Finansman da faydadan bağımsız olarak vergi ile sağlandığı için bireyler, 'başkası ödesin ben faydalanayım' düşüncesiyle gerçek taleplerini gizlerler.
Kamusal malların bölünemezliği ve dışlanamazlığı piyasa başarısızlığına yol açar.
3
Karar alma ve egemenlik türlerini karşılaştırın.
Özel kesimde 'tüketici egemenliği' ve marjinal tercihler hakimken, kamu kesiminde 'siyasal egemenlik' ve paket (bütünsel) tercihler hakimdir.
Sektörler arası temel yapısal fark, tercihlerin kolektif mi yoksa bireysel mi olduğudur.

Key Concept

Tercihlerin Açıklanması ve Bedavacılık Sorunu

Practice More

Siyasal süreçteki karar alma maliyetleri ve 'mali sömürü' kavramlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Kamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

More questions from this topic