Fiyat istikrarsızlığının belirginleştiği ve enflasyon oranlarının hedeflenen seviyelerin oldukça üzerine çıktığı bir konjonktürde, makroekonomik dengenin yeniden sağlanması amacıyla vergi sisteminin mevcut yapısal özellikleri ve alınabilecek yeni tedbirler iktisatçılar tarafından tartışılmaktadır.
Bu bağlamda enflasyonla mücadelede uygulanan vergi politikalarının etkileri, iradi (ihtiyari) önlemler ile otomatik istikrar sağlayıcıların işleyişi ve mali sürüklenme olgusu dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Enflasyonist dönemlerde dolaylı vergilerin artırılması fiyatlar genel düzeyini doğrudan yukarı iterek maliyet enflasyonuna sebep olabileceğinden, iradi bir önlem olarak dolaysız vergilerin artırılması tercih edilmelidir; ayrıca nominal gelir artışlarının mükellefleri üst vergi dilimine taşıması şeklindeki mali sürüklenme de otomatik olarak daraltıcı bir etki yaratır.Answer
- BEkonomideki fiyat artışlarını durdurmak ve toplam talebi dengelemek amacıyla, yasama organı tarafından kurumlar ve gelir vergisi oranlarının belirgin biçimde indirilmesi şeklinde genişletici iradi vergi politikaları uygulamaya konulmalıdır.
- CFiyat artışları nedeniyle bireylerin nominal gelirlerinin artarak daha yüksek oranda vergilendirilmeleri süreci olan mali sürüklenme, sistemin kendiliğinden gösterdiği bir tepki olmayıp, hükümetin enflasyonla mücadele için her yıl uyguladığı iradi bir vergi politikası aracıdır.
- DEnflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde ortaya çıkan mali sürüklenme olgusu, bireylerin reel satın alma gücünü yükselterek piyasadaki tüketim harcamalarını genişletir ve böylece ekonomide enflasyonist açığın büyümesine yol açar.
- EArz yönlü iktisat perspektifine göre, enflasyonla mücadele edebilmek için vergi oranlarının yükseltilmesi ve elde edilen ilave vergi gelirleriyle kamu harcamalarının artırılarak toplam talebin doğrudan yönetilmesi esastır.
Answer
Dolaylı vergilerin fiyatları artırıcı etkisi nedeniyle iradi önlem olarak dolaysız vergiler artırılmalıdır; ayrıca mali sürüklenme, enflasyonist ortamda kendiliğinden daraltıcı etki yaratan bir otomatik istikrar sağlayıcıdır.
Enflasyonist bir ortamda dolaylı vergiler (KDV, ÖTV vb.) nihai fiyatlara doğrudan eklendiğinden maliyet enflasyonuna yol açma riski taşır. Bu nedenle makroekonomik dengeyi sağlamak için iradi olarak dolaysız vergilerin (Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi) artırılması daha etkili bir talebi kısma yöntemidir. Ayrıca enflasyon sürecinde, bireylerin sadece nominal (parasal) gelirlerinin artması, onları mevcut artan oranlı vergi tarifesinde daha yüksek oranlı dilimlere sokar. 'Mali sürüklenme' adı verilen bu durum, herhangi bir yeni yasal düzenlemeye gerek kalmadan ekonomiden satın alma gücü çekerek talep üzerinde otomatik olarak daraltıcı bir istikrar sağlayıcı etki yaratır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Enflasyonla Mücadelede İradi Vergi Politikaları ve Mali Sürüklenme
Estimated Time:1m 30s