Examkin

Question

Difficulty: Very hardDünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

Bütçe hakkı, tarihsel süreçte kralın keyfi vergi toplamasını engelleme çabasıyla başlamış, ancak modern anlamda sadece gelirlerin toplanmasına rıza gösterilmesini değil, aynı zamanda bu gelirlerin nerede ve nasıl harcanacağının belirlenmesini ve denetlenmesini de kapsayan bütüncül bir yetkiye dönüşmüştür. İngiltere'de gelişen anayasal belgeler bu hakkın 'gelir' boyutunu (vergilere rıza) güvence altına alırken, vatandaşların temsilcileri aracılığıyla kamu harcamalarının gerekliliğini saptama, miktarını belirleme ve harcamaların kullanımını bizzat izleme yetkisini 'modern ve kapsamlı bir hak' olarak ilk kez açıkça formüle eden belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Magna Carta Libertatum (12151215)
  2. B
    Haklar Dilekçesi (Petition of Right - 16281628)
  3. C
    Haklar Bildirisi (Bill of Rights - 16891689)
  4. Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi (17891789)Answer
  5. E
    Virginia Haklar Bildirisi (17761776)

Answer

Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi (17891789), bütçe hakkının sadece vergi toplama izni olmaktan çıkıp harcamaların denetimini de kapsayan modern bir hakka dönüştüğü belgedir.
Bütçe hakkı tarihsel olarak iki aşamada gelişmiştir: İlk aşama olan İngiliz belgeleri (Magna Carta'dan Bill of Rights'a kadar) parlamentonun vergi toplama üzerindeki onay yetkisini (gelir boyutu) kurumsallaştırmıştır. İkinci aşama olan 17891789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi ise, vatandaşların vergilerin miktarını belirleme ve daha önemlisi 'harcamaların kullanımını izleme' (gider boyutu) hakkını açıkça tanımlayarak bütçe hakkını modern ve bütüncül bir yapıya kavuşturmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hakkının unsurlarını ayrıştırın.
Bütçe hakkı; vergi toplama izni (gelir) ve harcama yapma yetkisi (gider) olmak üzere iki temel boyuttan oluşur.
Sorunun kökünde vurgulanan 'bütüncül yetki' ayrımını yapabilmek için bu gereklidir.
2
İngiliz anayasal belgelerinin (Magna Carta, Bill of Rights) odak noktasını belirleyin.
Bu belgeler esas olarak kralların keyfi vergi ve borçlanma yetkilerini sınırlandırmış, yani bütçenin 'gelir' boyutu üzerinde durmuştur.
Harcama denetiminin bu belgelerdeki eksikliğini saptamak yanlış seçenekleri elemeyi sağlar.
3
17891789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi'nin içeriğini analiz edin.
Bildirinin 1414. maddesi: 'Tüm vatandaşlar, bizzat veya temsilcileri aracılığıyla, kamu katkısının (verginin) gerekliliğini belirleme, buna serbestçe rıza gösterme, kullanımını (istihdamını) izleme ve miktarını saptama hakkına sahiptir.'
Metindeki 'kullanımını izleme' (monitoring the use) ifadesi, harcama denetiminin ilk kez açıkça anayasal bir hak olarak formüle edildiğini kanıtlar.
4
Modern bütçe hakkı tanımıyla eşleştirme yapın.
Harcama denetimi ve gelir onayı birleştiğinde 'modern bütçe hakkı' oluşur; bu da en net ifadesini 17891789 bildirisinde bulur.
Doğru cevaba ulaşılır.

Key Concept

Bütçe hakkının evrimi: Gelirlerin yasallığından harcamaların denetimine geçiş.
Rate this question

Topics

Dünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

More questions from this topic