Question

Difficulty: MediumFaydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

Kamu ekonomisi literatüründe Wicksell ve Lindahl gibi iktisatçılar tarafından savunulan ve vergiyi kamu hizmetinin bir 'fiyatı' olarak gören 'faydalanma ilkesinin', tam kamusal malların finansmanında pazar benzeri bir etkinlik sağlayamamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tam kamusal malların tüketiminde dışlanamama özelliği nedeniyle bireylerin gerçek tercihlerini saklama (bedavacılık) eğilimi göstermesiAnswer
  2. B
    Bireylerin gelir ve servet düzeylerine göre vergi ödemesinin (ödeme gücü) dikey adaleti sağlamadaki yetersizliği
  3. C
    Vergi oranlarının belirlenmesinde Adam Smith'in 'uygunluk' ve 'iktisadilik' ilkelerinin göz ardı edilmesi
  4. D
    Harç ve şerefiye gibi gelirlerin, devletin sunduğu hizmetin maliyetinden bağımsız olarak sadece egemenlik gücüyle alınması
  5. E
    Vergi yasalarının geriye yürümezliği kuralı nedeniyle geçmişteki kamu hizmetlerinden yararlananlara vergi tahakkuk ettirilememesi

Answer

Tam kamusal malların tüketiminde dışlanamama özelliği nedeniyle bireylerin gerçek tercihlerini saklama (bedavacılık) eğilimi göstermesi
Faydalanma ilkesi (Lindahl fiyatlandırması), bireylerin marjinal faydalarına göre vergi ödemesini öngörür. Ancak tam kamusal mallarda 'dışlanamama' (non-excludability) özelliği hakim olduğu için, bireyler ödeme yapmasalar dahi hizmetten yararlanmaya devam ederler. Bu durum, bireylerin rasyonel bir davranışla tercihlerini gizlemelerine ve 'bedavacılık' sorununa yol açarak ilkenin etkin uygulanmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Faydalanma ilkesinin temel mantığını analiz etme
Verginin, sunulan kamu hizmetinden elde edilen faydanın bir karşılığı (fiyatı) olarak görülmesi.
İlke, pazar mekanizmasındaki fiyatlandırma mantığını kamu kesimine uyarlamaya çalışır.
2
Tam kamusal malların teknik özelliklerini değerlendirme
Tüketimde rekabetin olmaması ve dışlanamama (mahrum bırakamama) özelliğinin tespiti.
Tam kamusal malları yarı kamusal mallardan ayıran en temel fark dışlanamama özelliğidir.
3
Tercih açıklama ve bedavacılık sorunu arasındaki ilişkiyi kurma
Dışlanamayan bir mal için bireylerin ödeme yapmaktan kaçınarak 'bedavacı' (free-rider) olma eğilimi.
Kimse hizmetten mahrum kalmayacağını bildiği sürece, o hizmete olan gerçek talebini (faydasını) vergi ödememek için gizleyecektir.

Key Concept

Faydalanma İlkesi ve Bedavacılık (Free-Rider) Sorunu

Practice More

Lindahl modelinde vergi fiyatlarının nasıl belirlendiği ve 'bedavacılık' sorununun pazar dengesini nasıl bozduğu üzerine çalışabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question