Bir ekonomide yaşanan şiddetli talep enflasyonunu önlemek amacıyla toplanan Maliye Komisyonu, bütçe hacmini küçültmek için yasal bir düzenleme yapmış ve denk bütçe (Haavelmo) teoremi prensiplerine dayanarak vergiler ile kamu harcamalarını eş anlı ve eşit miktarda azaltma kararı almıştır. Komisyon raporunda ayrıca, bu daraltıcı adım atılırken ülkenin gelecek yıllardaki üretim kapasitesinin sekteye uğramaması gerektiği özel olarak vurgulanmıştır.
Uygulanacak bu politika paketi ve enflasyonla mücadelede harcama kısıntısı hiyerarşisi dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi iktisadi olarak en tutarlıdır?
- Bu iradi kararın sonucunda toplam talep, harcama kesintisi miktarı kadar azalır; üretim kapasitesinin korunması için ise kesinti önceliği yatırımlara değil, tüketimi doğrudan uyaran transfer harcamalarına verilmelidir.Answer
- BVergilerdeki ve harcamalardaki eşit miktarlı azalışın çarpan etkisi sıfır olacağından, enflasyonist açık üzerindeki nihai daraltıcı etki ancak otomatik istikrar sağlayıcıların devreye girmesiyle ortaya çıkar.
- CAlınan bu yasal karar, yasal bir değişiklik gerektirmeden işleyen otomatik istikrar sağlayıcı bir uygulama olup, üretim gücünü artırmak için cari harcamalar yerine kamu yatırımları tümüyle kesilmelidir.
- DEnflasyon dönemlerinde uzun vadeli üretimi artırmak temel hedef olduğundan, harcama kısıntısı yerine bütçe açığı yaratacak şekilde kamu yatırımları ve sosyal transferler eş anlı olarak hızla artırılmalıdır.
- EHarcamalar ve vergiler eşit miktarda azaltıldığında, vergi çarpanının mutlak değeri harcama çarpanından daha büyük olduğu için denk bütçe politikası milli geliri artırır ve enflasyonla mücadeleyi imkânsız hale getirir.
Answer
Bu iradi kararın sonucunda toplam talep, harcama kesintisi miktarı kadar azalır; üretim kapasitesinin korunması için ise kesinti önceliği yatırımlara değil, tüketimi doğrudan uyaran transfer harcamalarına verilmelidir.
Vergiler ve harcamalar aynı oranda düşürüldüğünde denk bütçe çarpanı kuralı gereği milli gelir, harcamalardaki azalış miktarı kadar daralır. Bu durum enflasyonist açığı kapatmaya yardımcı olur. Ayrıca, uzun vadeli üretimi korumak için, kesintilerde yatırım harcamalarına en son dokunulmalı; öncelik doğrudan üretime katkısı olmayan transfer harcamalarına verilmelidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Denk Bütçe Çarpanı (Haavelmo) ve Kamu Harcamaları Kısıntı Hiyerarşisi