Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, piyasada dolaşan ve faiz yükü giderek artan uzun vadeli devlet tahvillerinin anapara ödemelerini güvence altına almak amacıyla özel bir fon kurmuştur. Bu fon, her yıl genel bütçeden ayrılan belirli bir ödenekle beslenmekte ve biriken tutarlar bileşik faizle nemalandırılarak sadece piyasadaki senetlerin vadesinden önce veya vadesinde itfası için kullanılmaktadır. Söz konusu tahvillerin ilk ihracı aşamasında yatırımcılara böyle bir fonun kurulacağına dair herhangi bir taahhüt verilmemiş olup, idare tamamen kendi inisiyatifiyle hareket etmiştir.
Bu borç yönetimi uygulaması ve işleyiş mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AFonun varlığını sürdürebilmesi için periyodik olarak yeni devlet iç borçlanma senetleri ihraç edilmesi teorik bir zorunluluk olduğundan, bu durum 'akdi (bağlı) amortisman sandığı' olarak sınıflandırılır.
- BFon aracılığıyla ikincil piyasadan toplanan tahvillerin enflasyon etkisiyle reel değerinin düşürülmesi amaçlandığından, bu strateji 'zımni (gizli) itfa' kapsamına girer.
- İhraç aşamasında alacaklılara hukuki bir güvence verilmediği için bu yapı 'iradi (otomatik) amortisman sandığı' niteliğindedir ve idare mali sıkıntı dönemlerinde fona kaynak aktarımını tek taraflı olarak durdurabilir.Answer
- DKısa vadeli borçların uzun vadeli hale getirilerek fon aracılığıyla itfa edilmesini sağlayan bu yönteme, kamu maliyesi literatüründe borç konsolidasyonu (tahkim) denilmektedir.
- EÖzel fon mekanizması kullanılarak piyasaya likidite enjekte edildiğinden, bu işlemin temel hedefi bütçe açıklarının kısa vadeli avanslarla kapatılmasıdır.
Answer
İhraç aşamasında alacaklılara hukuki bir güvence verilmediği için bu yapı 'iradi (otomatik) amortisman sandığı' niteliğindedir ve idare mali sıkıntı dönemlerinde fona kaynak aktarımını tek taraflı olarak durdurabilir.
İradi (otomatik) amortisman sandıkları, devletin borçlanma senetlerini ihraç ederken alacaklılara herhangi bir taahhütte bulunmadan, tamamen kendi iradesiyle kurduğu fonlardır. Alacaklılara karşı hukuki bir bağlayıcılık (akit) söz konusu olmadığı için, devlet mali zorluklarla karşılaştığında bütçeden bu fona kaynak aktarmayı tek taraflı bir kararla durdurabilir. Verilen senaryoda da ihracatta taahhüt verilmemesi ve bütçeden ödenek ayrılması iradi amortisman sandığının temel özelliklerini yansıtmaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Amortisman Sandıkları (İradi ve Akdi Ayrımları)