Bir ekonomide başlangıç döneminde () bütçe dengesi sağlanmış olup ekonomi tam istihdam (potansiyel) hasıla düzeyindedir. İzleyen dönemde (), dışsal bir şok nedeniyle fiili hasıla potansiyel hasılanın %8 altına gerilemiştir. Hükümet, bu dönemde bütçe disiplinini korumak amacıyla kamu harcamalarını sabit tutarken vergi oranlarını %15 oranında artırmıştır. Ancak dönemi sonunda bütçenin gayrisafi yurt içi hasılaya oranla %4 oranında açık verdiği tespit edilmiştir.
Buna göre, söz konusu ekonomideki maliye politikasının duruşu ve bütçe dengesinin bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AFiili bütçe açığının varlığı, hükümetin uyguladığı vergi artışına rağmen maliye politikasının ihtiyari yönünün genişlemeci bir nitelik kazandığını kanıtlar.
- Hükümet daraltıcı bir maliye politikası izlemiştir ve bu durum tam istihdam bütçe dengesinin (yapısal denge) fazla vermesine yol açmıştır.Answer
- CEkonomideki üretim kaybı nedeniyle oluşan %4'lük açık, tamamen yapısal bir bütçe açığıdır ve otomatik istikrarlayıcıların etkisiz kaldığını gösterir.
- DVergi oranlarının artırılması bütçe fonksiyonunun eğimini değiştirdiği için, oluşan bütçe açığı sadece konjonktürel bir daralmanın sonucudur ve yapısal denge sıfıra eşittir.
- EFiili bütçe açığı ile yapısal bütçe açığı arasındaki fark, kamu harcamalarının otomatik istikrarlayıcı özelliğinden kaynaklanan yapısal bir bozulmayı ifade eder.
Answer
Ekonomideki durgunluğa rağmen vergi oranlarının artırılması, ihtiyari maliye politikasının daraltıcı olduğunu ve tam istihdam bütçe dengesinin fazla verdiğini gösterir.
Hükümetin vergi oranlarını artırması, ihtiyari (karar gerektiren) bir işlemdir ve maliye literatüründe daraltıcı maliye politikası olarak tanımlanır. Bu hamle, ekonomi tam istihdam düzeyinde olsaydı (yani konjonktürel etkiler sıfır olsaydı) bütçenin fazla vereceğini garantiler. Dolayısıyla yapısal (tam istihdam) denge fazla vermektedir. Bütçenin fiilen %4 açık vermesinin tek açıklaması, ekonomideki durgunluğun (hasıla kaybının) yarattığı konjonktürel açığın, bu yapısal fazlayı yutacak kadar büyük olmasıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam İstihdam Bütçe Dengesi (Yapısal Denge)