Orta gelir tuzağından çıkmayı hedefleyen bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, hazırladığı uzun vadeli strateji belgesinde şu ifadeye yer vermiştir:
"Sürdürülebilir büyümenin temin edilmesi amacıyla, kamu bütçesinden doğrudan fiziki sermaye desteklerine ayrılan pay kademeli olarak azaltılacaktır. Bunun yerine, ileri teknoloji araştırma merkezlerinin finansmanı, ulusal dijital altyapı ağının genişletilmesi ve nitelikli insan sermayesini geliştirecek eğitim projeleri önceliklendirilecektir."
İçsel büyüme teorileri bağlamında, strateji belgesinde benimsenen bu harcama politikası değişikliğinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ATeknolojik ilerlemenin ve nüfus artışının dışsal birer faktör olarak kabul edilerek, tasarruf oranlarının kalıcı bir şekilde kamu müdahalesiyle artırılması.
- BArtan kamu harcamalarının çarpan mekanizmasını çalıştırarak, ekonomide yetersiz olan toplam talebi kısa dönemde tam istihdam seviyesine taşıması.
- Bu harcamaların üretim sürecinde yarattığı pozitif dışsallıklar sayesinde, ekonomideki toplam sermayenin marjinal verimliliğindeki kaçınılmaz düşüşün engellenmesi.Answer
- DKamu yatırımlarının artırılmasıyla birlikte marjinal vergi oranlarının düşürülerek, girişimcilerin risk alma eğiliminin ve emek arzının uyarılması.
- EDevletin kaynak tahsisinden ziyade fonksiyonel gelir dağılımına doğrudan müdahale ederek toplumdaki ortalama tüketim eğilimini maksimize etmesi.
Answer
İçsel büyüme teorilerine göre doğru yanıt, bu tür harcamaların üretim sürecinde yarattığı pozitif dışsallıklar sayesinde sermayenin marjinal verimliliğindeki düşüşün engellenmesini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, içsel büyüme teorilerinin kalbinde yer alan 'pozitif dışsallıklar ve azalan verimler yasasının aşılması' mekanizmasını tam olarak ifade etmektedir. Paul Romer, Robert Lucas ve Robert Barro gibi iktisatçıların öncülük ettiği içsel büyüme modellerinde, uzun dönemli büyümenin anahtarı, beşeri sermaye, Ar-Ge ve altyapı yatırımlarıdır. Bu yatırımlar tüm ekonomi için yayılma etkileri (spillover effects) ve pozitif dışsallıklar yaratır. Neoklasik modelde sermaye birikimi arttıkça sermayenin marjinal verimliliği kaçınılmaz olarak düşerken, içsel büyüme modellerinde bu dışsallıklar sayesinde sermayenin verimliliği düşmez, böylece ekonomi durağan duruma (steady-state) girmeden sürekli büyümeye devam edebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçsel Büyüme Modellerinde Kamu Harcamaları ve Dışsallık (Endogenous Growth and Externalities)
Estimated Time:2m 0s