Examkin

Question

Difficulty: Very hardKamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Kamu kesimi ile özel kesimin kaynak tahsisi, finansman yöntemleri ve karar alma mekanizmaları arasındaki temel yapısal farklar dikkate alındığında, bu iki sektörün işleyiş mantığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Özel kesimde kaynak dağılımı tüketicilerin piyasadaki 'para oyları' (fiyatlar) ile şekillenirken; kamu kesiminde bu süreç, seçmenlerin siyasal süreçteki oylama davranışları ve bütçe kısıtları çerçevesinde belirlenir.
  2. Kamu kesiminde sunulan hizmetlerin finansmanında kullanılan cebri ödemeler (vergiler), özel kesimdeki fiyat mekanizması ile aynı işlevi görerek bireylerin bu hizmetlerden elde ettikleri marjinal faydayı siyasal karar alıcılara tam ve eksiksiz bir şekilde iletir.Answer
  3. C
    Özel sektörde üretim ve yatırım kararlarında kâr maksimizasyonu ve teknik etkinlik ön plandayken; kamu sektöründe toplumsal refahın artırılması, gelir dağılımında adalet ve ekonomik istikrar gibi normatif amaçlar belirleyici olabilir.
  4. D
    Özel kesimde malların faydası pazarlanabilir ve bölünebilir nitelikte olduğu için dışlama maliyeti düşükken; kamu kesiminde sunulan tam kamusal mallarda dışlamanın imkansızlığı, piyasanın bu malları etkin düzeyde sunamamasına (piyasa başarısızlığına) neden olur.
  5. E
    Özel kesimde kararlar bireysel tercihler ve merkezi olmayan (decentralized) bir piyasa yapısı ile alınırken; kamu kesiminde kararlar kolektif tercihler ve merkezi/idari bir otorite aracılığıyla cebri bir çerçevede alınır.

Answer

Kamu kesiminde vergilerin, fiyatlar gibi bireysel marjinal faydayı tam olarak yansıttığını savunan ifade yanlıştır; çünkü vergiler cebri niteliktedir ve tercihlerin gizlenmesi sorununa bir yanıt olarak doğmuştur.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü kamu ekonomisinde 'bedavacılık' (free-rider) problemi nedeniyle bireyler gerçek faydalarını piyasa fiyatlarında olduğu gibi gönüllüce açıklamazlar. Vergiler, bu marjinal faydayı ölçen birer gösterge değil, kamusal hizmetlerin finansmanı için kullanılan ve fayda ile bağı çoğu zaman kopuk olan cebri araçlardır.

Step-by-Step Solution

1
Özel ve kamu sektörünün finansman araçlarını karşılaştırın.
Özel sektörde finansman 'fiyat' (gönüllü mübadele) ile, kamu sektöründe ise 'vergi' (cebri ödeme) ile sağlanır.
Fiyat, tüketicinin bir maldan elde ettiği marjinal faydayı ödeme isteği üzerinden piyasaya yansıtır.
2
Verginin bilgi iletme kapasitesini analiz edin.
Vergiler ile sunulan hizmet arasında doğrudan bir fiyat-fayda ilişkisi (Wicksell bağlantısı) kamu sektöründe genellikle kopuktur.
Kamusal mallarda bireyler, maliyete katlanmamak için faydalarını gizleme (bedavacılık) eğilimindedir; bu yüzden vergi bir 'fiyat sinyali' işlevi göremez.
3
Seçeneklerdeki hata payını değerlendirin.
Vergilerin, bireylerin marjinal faydalarını siyasal otoriteye 'tam ve eksiksiz ilettiği' iddiası, maliye teorisindeki 'tercihlerin açıklanmaması' (non-revelation of preferences) ilkesine aykırıdır.
Bu durum, kamu ekonomisinin piyasa ekonomisinden ayrıldığı en temel 'bilgi sorunu' noktasıdır.

Key Concept

Wicksellian Bağlantısı ve Tercihlerin Gizlenmesi Sorunu

Practice More

Kamu Tercihi Teorisi kapsamında siyasal karar alma mekanizmalarındaki 'oylama paradoksları' konusunu inceleyerek kamu sektöründeki etkinlik sorunlarını derinleştirebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Kamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

More questions from this topic