Faydalanma (hizmet karşılığı) ilkesi, kamu hizmetlerinin finansmanında bireylerin bu hizmetlerden sağladığı kişisel yarar oranında vergi ödemesini öngörür. Bu yaklaşım vergiyi bir 'hizmet fiyatı' gibi ele alsa da, mal ve hizmetlerin bazı teknik özellikleri bu ilkenin tam olarak uygulanmasını zorlaştırmaktadır.
Buna göre, 'tam kamusal mallar' söz konusu olduğunda faydalanma ilkesinin piyasa mekanizmasına benzer şekilde işlemesini engelleyen temel teknik sorun aşağıdakilerden hangisidir?
- AMükelleflerin gelir ve servet düzeylerinin objektif ölçütlerle tam olarak tespit edilememesi
- Tüketimden mahrum bırakılamama (dışlanamama) özelliği nedeniyle bireylerin hizmete olan gerçek taleplerini gizlemesiAnswer
- CVergi yükünün piyasa koşullarında ileriye doğru yansıtılması sonucu nihai fayda sahibinin belirlenememesi
- DKamu hizmetlerinin yalnızca gayrimenkul sahiplerine sağladığı değer artışının vergilendirilebilmesi
- EKamu gelirlerinin tamamının cebri (zorunlu) nitelikte olması nedeniyle iradi ödemelerin mümkün olmaması
Answer
Tam kamusal malların tüketiminden kimsenin mahrum bırakılamaması (dışlanamama), bireylerin bu hizmet için ödeme yapmak yerine tercihlerini gizleyerek 'bedavacılık' yapmalarına yol açar ve faydalanma ilkesinin uygulanmasını engeller.
Faydalanma ilkesi, kamu hizmetlerini bir 'fiyat' mantığıyla vergilendirmeyi amaçlar. Ancak tam kamusal mallarda (yol aydınlatması, savunma vb.) bireyleri hizmetten mahrum bırakmak teknik olarak imkansız veya çok maliyetlidir. Bu durum, bireylerin 'hizmetten yararlansam da ödemesem olur' düşüncesiyle gerçek taleplerini gizlemelerine (bedavacılık sorunu) neden olur. Bu yüzden devlet, kimin ne kadar fayda sağladığını ölçemez ve vergiyi faydaya göre dağıtamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Faydalanma İlkesi ve Bedavacılık (Free-Rider) Sorunu
Practice More
Lindahl ve Wicksell'in gönüllü değişim teorilerini inceleyerek faydalanma ilkesinin demokratik karar alma süreciyle ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s