Question

Difficulty: MediumKamu Giderlerinin Gelir Dağılımı Üzerindeki Etkileri

Sosyal refah göstergelerinin analiz edildiği güncel bir komisyon raporunda, ülkenin Gini katsayısının yükseliş eğiliminde olduğu ve yatay adaletin sağlanmasına yönelik bazı adımlar atılsa da gelir dilimleri arasındaki uçurumun giderek büyüdüğü tespit edilmiştir. İlgili raporda, piyasa koşullarının yarattığı bu dengesizliği gidermek ve özellikle dikey adaleti tesis edebilmek için merkezi yönetim bütçesinden yapılacak harcamaların kompozisyonunun değiştirilmesi önerilmiştir.

Bu doğrultuda, söz konusu komisyonun gelir dağılımını düzeltici etkisi en belirgin olan aşağıdaki mali politikalardan hangisine öncelik vermesi beklenir?

  1. A
    Kamu hizmetlerinin günlük işleyişini sağlayan tüketim malı ve malzeme alımlarını içeren cari harcama kalemlerinin genişletilmesine
  2. B
    Gelir seviyesi fark etmeksizin tüm vatandaşlara eşit fayda sağlayacak genel idare hizmetlerine yönelik reel harcamaların çoğaltılmasına
  3. Dar gelirli hanehalklarının satın alma gücünü doğrudan destekleyen ayni ve nakdi sosyal transferlerin bütçe içindeki ağırlığının artırılmasınaAnswer
  4. D
    Sermaye birikimini hızlandırmak amacıyla büyük ölçekli sanayi işletmelerine yönelik yatırım teşviklerinin ve sermaye transferlerinin artırılmasına
  5. E
    Kamu idarelerinde görevli personelin maaş ödemelerinin reel olarak yükseltilerek bütçedeki personel giderleri payının büyütülmesine

Answer

Gelir dağılımında dikey adaleti tesis etmek ve Gini katsayısını iyileştirmek için bütçe içinde dar gelirlilere yönelik ayni ve nakdi sosyal transferlerin ağırlığı artırılmalıdır.
Doğru seçenek, gelir dağılımındaki adaletsizliği gidermede en dolaysız ve güçlü etkiye sahip olan sosyal transfer harcamalarını ifade etmektedir. Gini katsayısını düşürmek ve dikey adaleti (farklı ödeme gücüne sahip olanlara farklı muamele edilerek eşitsizliğin azaltılması) sağlamak için, devletin karşılıksız olarak dar gelirlilere aktardığı ayni ve nakdi yardımlar en temel ve etkin maliye politikası aracıdır. Reel harcamalar üretime doğrudan katıldıkları için gelir dağılımını düzeltme fonksiyonları sosyal transferlere kıyasla oldukça zayıftır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen makroekonomik problemin tanımlanması
Gini katsayısının yükseldiği ve dikey adaletin bozulduğu tespit edilir.
Uygulanacak maliye politikasının doğrudan bu sorunu hedeflemesi gerekmektedir.
2
Seçeneklerdeki harcama türlerinin ekonomik etkilerinin ayrıştırılması
Cari harcamaların (personel, tüketim malı alımı) ve yatırımların (reel harcamalar) milli geliri artırıcı ancak gelir dağılımını düzeltici etkisinin zayıf olduğu belirlenir.
Reel harcamalar bir mal veya hizmet karşılığı yapıldığı için gelir dağılımına müdahale aracı olarak kullanımları dolaylıdır.
3
Transfer harcamalarının alt türleri arasında eleme yapılması
Sermaye transferlerinin zengin kesime yarayabileceği, ancak sosyal transferlerin doğrudan fakir kesimin harcanabilir gelirini artırarak dikey adaleti sağladığı sonucuna ulaşılır.
Sosyal transferler (öğrenim bursları, yoksulluk maaşları, gıda yardımları vb.) karşılıksızdır ve doğrudan piyasadaki eşitsizliği törpüleme işlevi görür.

Key Concept

Kamu Harcamalarının Gelir Dağılımına Etkisi ve Dikey Adalet
Rate this question