Bir ülkenin maliye bakanlığı, istihdamı artırmak amacıyla büyük çaplı kamu yatırım projelerini borçlanma yoluyla finanse etmeyi planlamaktadır. Geleneksel (ortodoks) yaklaşımları benimseyen analistler, artan bütçe açıklarının piyasadaki ödünç verilebilir fonları tüketeceğini ve faiz oranlarını artırarak özel sektör yatırımlarını dışlayacağını (crowding-out) ileri sürmektedir.
Post-Keynesyen makroekonomik yaklaşıma göre, bu analistlerin dışlama etkisi konusundaki endişelerinin geçersiz sayılmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Para arzının içsel (endojen) olması dolayısıyla, artan kamu harcamalarının bankacılık sisteminde yeni rezervler yaratarak faiz oranları üzerinde zorunlu bir artış baskısı oluşturmamasıAnswer
- BEkonominin likidite tuzağında bulunduğu dönemlerde spekülatif para talebinin faize karşı sonsuz esnek hale gelmesi
- CBireylerin rasyonel beklentilerle hareket ederek bütçe açıklarını gelecekteki vergi artışları olarak algılayıp cari tasarruflarını artırması
- DMaliye politikasının temel işlevinin gelir dağılımını düzeltmekten ziyade, piyasa başarısızlıklarını gidererek kaynak tahsisinde etkinliği sağlamak olması
- EOtomatik istikrar sağlayıcıların devreye girerek genişletici maliye politikasının bütçe üzerindeki olumsuz etkilerini formül esnekliği yoluyla dengelemesi
Answer
Post-Keynesyen yaklaşıma göre dışlama etkisinin reddedilmesinin temel nedeni, para arzının içsel (endojen) olması dolayısıyla artan kamu harcamalarının bankacılık sisteminde yeni rezervler yaratarak faiz oranları üzerinde artış baskısı oluşturmamasıdır.
Post-Keynesyen yaklaşımın makroekonomik temeli, paranın bankacılık sistemi ve kredi mekanizması yoluyla içsel (endojen) olarak yaratılmasıdır. Ana akım iktisadın savunduğu dışlama etkisi (crowding-out), ödünç verilebilir fonların sabit ve dışsal olduğu varsayımına dayanır. Post-Keynesyenlere göre ise kamu açıklarının finansmanı, bizzat bankacılık sisteminde yeni rezervler yarattığı için faiz oranlarını otomatik olarak artırmaz. Bu nedenle genişletici maliye politikası, özel sektörü dışlamak yerine efektif talebi artırarak ekonomiyi canlandırır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçsel Para Teorisi ve Dışlama Etkisinin (Crowding-out) Reddi