Question

Difficulty: MediumBirlik İlkesi ve İstisnaları

Kamu mali yönetiminde mali disiplinin tesisi ve yasama organının bütçe hakkını etkin bir şekilde kullanabilmesi için tüm kamu gelir ve giderlerinin tek bir bütçe dokümanı içinde toplanarak topluca görüşülmesi esastır. Türk bütçe hukukunda 'Bütçede Birlik İlkesi' olarak adlandırılan bu kural, devletin mali faaliyetlerinin bölünmesini engellemeyi amaçlar. Buna göre, genel bütçe sistemi dışında kalarak kendi gelir-gider dengesini kuran ve bütçede birlik ilkesinin temel istisnaları arasında gösterilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Döner sermayeli işletmelerAnswer
  2. B
    Şartlı bağış ve yardımlar
  3. C
    Özel ödenek uygulamaları
  4. D
    Gayrisafi bütçe yöntemi
  5. E
    Yedek ödenek uygulaması

Answer

Döner sermayeli işletmeler, bütçede birlik ilkesinin en temel istisnalarından biridir çünkü bu işletmeler genel bütçe kapsamı dışında, kendilerine özgü bir gelir-gider dengesi ve bütçe yapısı ile faaliyet gösterirler.
Bütçede birlik ilkesi, devletin tüm mali faaliyetlerinin tek bir bütçe belgesinde toplanmasını ifade eder. Döner sermayeli işletmeler, genel bütçe dışında ayrı bütçeleri ve muhasebe sistemleri olması nedeniyle bu bütünlüğü bozan yapısal bir istisnadır. Bu işletmelerin varlığı, bütçenin tek bir doküman üzerinden denetlenmesini zorlaştırdığı için birlik ilkesine aykırı kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Birlik ilkesinin tanımını analiz etmek
Birlik ilkesi, devletin tüm gelir ve giderlerinin tek bir bütçe dokümanında (belgesel birlik) ve tek bir hazinede (kasa birliği) toplanmasını öngörür.
Sorunun kökenindeki ilkenin kapsamını belirlemek çözümün ilk adımıdır.
2
Seçeneklerdeki mali yapıların hangi ilkeyle ilgili olduğunu belirlemek
Şartlı bağışlar, özel ödenekler ve gayrisafi usul 'Genellik İlkesi' ile ilgilidir. Döner sermaye ise bütçenin tekliği/bütünlüğü ile ilgilidir.
Öğrencilerin en çok karıştırdığı nokta olan birlik ve genellik ilkesi ayrımını yapmak gerekir.
3
Birlik ilkesinin istisnalarını doğrulamak
Döner sermayeli işletmeler, fonlar, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları birlik ilkesinin istisnaları olarak kabul edilir.
Türk bütçe sistemindeki (5018 sayılı Kanun öncesi ve sonrası) akademik ve yasal kabullere göre döner sermayeler temel istisnadır.

Key Concept

Bütçede Birlik İlkesi ve İstisnaları
Rate this question