Maliye teorisinde vergilemede adalet ilkesinin hayata geçirilmesi sürecinde karşılaşılan aşağıdaki durumlar değerlendirilmektedir:
I. Yıllık safi kazançları TL olan ve kişisel durumları (medeni hal, çocuk sayısı vb.) tamamen aynı olan iki mükelleften birinin, mevzuattaki teknik bir boşluktan yararlanarak diğerinden daha az vergi ödemesi.
II. Yıllık safi kazancı TL olan bir mükellefin, artan oranlı vergi tarifesi uyarınca yıllık kazancı TL olan bir mükelleften daha yüksek bir vergi oranına tabi tutulması.
Vergilemede adalet ilkesinin boyutları dikkate alındığında, bu durumlardan birincisi hangi kavramın ihlal edildiğini, ikincisi ise hangi kavramın gereğinin yerine getirildiğini ifade etmektedir?
- Yatay adalet - Dikey adaletAnswer
- BDikey adalet - Yatay adalet
- CGenellik ilkesi - Dikey adalet
- DYatay adalet - Faydalanma ilkesi
- EAyırma ilkesi - Kanunilik ilkesi
Answer
Birinci durum yatay adaletin ihlalini, ikinci durum ise dikey adaletin gereğini ifade etmektedir.
Vergilemede adalet ilkesi iki boyutta incelenir. Yatay adalet, 'eşitlerin eşitliği' prensibi gereği aynı mali güce sahip mükelleflerin eşit vergi yükü taşımasını savunur; dolayısıyla aynı gelire sahip mükelleflerin farklı vergi ödemesi bu ilkenin ihlalidir. Dikey adalet ise 'eşit olmayanların eşitsizliği' prensibi uyarınca, mali gücü farklı olanların (örneğin daha yüksek geliri olanların) daha fazla vergi yükü üstlenmesini gerektirir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Vergilemede Adalet (Yatay ve Dikey Eşitlik)