Question

Difficulty: HardVergilemede Kanunilik İlkesi

Anayasal bir ilke olan 'vergilemede kanunilik' prensibinin alt dalları olan belirlilik, tipiklik ve kıyas yasağı ile idarenin (Cumhurbas\ckanıCumhurbaşkanı'nın) vergilendirme alanındaki yetkilerinin sınırları düşünüldüğünde, yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Belirlilik ilkesi, vergi yasalarının hem idare hem de mükellefler açısından açık, anlaşılır ve öngörülebilir olmasını ifade ederek idarenin takdir yetkisini sınırlar.
  2. B
    Cumhurbaşkanı'na tanınan oran belirleme yetkisi, verginin tüm unsurlarını değil; sadece kanunla belirlenmiş alt ve üst sınırlar dahilindeki muaflık, istisna, indirim ve oranları kapsayan bir yetki devridir.
  3. C
    Vergi hukukunda kıyas yasağı, kanunda vergiye tabi tutulmamış bir durumun, benzer bir durumun vergilendirilmesine ilişkin hükümlere dayanılarak vergi kapsamına alınmasını engelleyerek hukuki güvenliği sağlar.
  4. Vergilemede kanunilik ilkesi, sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak vergi yükünün kişilerin mali güçleriyle orantılı bir şekilde dağıtılmasını ve dikey adaletin sağlanmasını temel odak noktası olarak belirler.Answer
  5. E
    Tipiklik ilkesi, vergi doğuran olayın tüm kurucu ve ayırt edici unsurlarıyla birlikte kanun metninde bir 'tip' olarak tanımlanmış olması gerektiğini ifade eder.

Answer

Vergilemede kanunilik ilkesinin sosyal devlet gereği vergi yükünü mali güce göre dağıttığını belirten ifade yanlıştır; zira bu durum 'Mali Güç' ilkesinin tanımıdır.
Vergilemede kanunilik ilkesi, 'temsilsiz vergi olmaz' (no taxation without representation) düşüncesine dayanır ve verginin sadece halkın temsilcileri tarafından kanunla belirlenmesini şart koşar. Sosyal devletin gereği olarak vergi yükünün mali güce göre dağıtılması veya dikey adaletin sağlanması ise Anayasa'nın 73/173/1. maddesinde düzenlenen 'Mali Güce Göre Vergileme' ve 'Adalet' ilkelerinin kapsamındadır. Bir ilkenin 'şekli' (kanunilik) gerekliliği ile diğerinin 'maddi' (mali güç) gerekliliği karıştırılmamalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kanunilik ilkesinin kapsamını analiz etme
Kanunilik ilkesi (73/373/3), vergi, resim ve harçların ancak kanunla konulup kaldırılmasını ifade eder. Bu, verginin 'kim tarafından' ve 'nasıl' konulacağı ile ilgili şekli bir ilkedir.
Soruda istenen yanlış değerlendirmeyi bulmak için ilkenin özünü belirlemek gerekir.
2
Alt unsurların (Belirlilik, Tipiklik, Kıyas Yasağı) kontrolü
Belirlilik (öngörülebilirlik), Tipiklik (kanunda tanımlanmışlık) ve Kıyas Yasağı (boşlukların benzerlik yoluyla doldurulamaması) bu ilkenin temel güvenceleridir.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış seçeneği izole etmek amaçlanır.
3
İdarenin yetki sınırlarını inceleme
Cumhurbaşkanı sadece oran, muaflık ve istisnalarda, o da kanunun çizdiği sınırlar içinde değişiklik yapabilir (73/473/4).
Yürütmenin yetkisinin kanunilik ilkesini ihlal edip etmediğini anlamak için sınırların bilinmesi şarttır.
4
Hatalı tanımı tespit etme
Vergi yükünün mali güce göre dağıtılması 'Mali Güç İlkesi' (73/173/1); adaletli dağıtım ise 'Vergi Adaleti' ile ilgilidir. Kanunilik ise verginin yasallığı ile ilgilidir.
Kanunilik ilkesi ile içeriksel ilkeler (mali güç, adalet) arasındaki fark KPSS'de en sık sorulan çeldiricidir.

Key Concept

Vergilemede Kanunilik İlkesi ve Alt Unsurları
Estimated Time:2m 0s
Rate this question