Question

Difficulty: HardSeligman'ın Gelir Sınıflandırması

E. R. A. Seligman tarafından geliştirilen kamu gelirleri hiyerarşisinde; kamu gelirlerinin "fiyat" basamağından başlayarak sırasıyla "harç", "şerefiye" ve nihayetinde "vergi" basamağına doğru evrilmesi sürecinde yaşanan değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ödemenin karşılıksızlık özelliği artarken, sunulan hizmetten sağlanan bireysel faydanın yerini toplumsal yarar alır.Answer
  2. B
    Devletin özel hukuk kişisi sıfatıyla hareket etme alanı genişler ve ödemeler tamamen iradi bir nitelik kazanır.
  3. C
    Hizmetten yararlanan bireyin sağladığı özel menfaat ile ödenen tutar arasındaki doğrudan bağ giderek güçlenir.
  4. D
    Gelirlerin tasnifinde mali amaçlar geri plana itilerek sadece mülkiyet haklarından doğan rantın vergilendirilmesi hedeflenir.
  5. E
    Kamusal hizmetlerin maliyetinin tamamının sadece doğrudan faydalananlara yüklenmesi ilkesi baskın hale gelir.

Answer

Kamu gelirleri fiyattan vergiye doğru evrildikçe, bireysel fayda yerini toplumsal yarara bırakır ve ödemeler karşılıksız bir nitelik kazanır.
Seligman'ın tasnifinde temel kriter, bir gelirin ne kadarının 'özel fayda' ne kadarının 'kamu yararı' sağladığıdır. Fiyatta tamamen özel fayda hakimken ve ödeme gönüllüyken; vergi basamağına gelindiğinde özel fayda tamamen ortadan kalkar, yerini toplumsal yarara bırakır ve ödeme devletin egemenlik gücüne dayalı olarak karşılıksız ve cebri hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Seligman'ın hiyerarşik sıralamasını hatırla.
Sıralama: Fiyat → Harç → Şerefiye → Vergi şeklindedir.
Hiyerarşinin yönünü belirlemek analizin temelidir.
2
Kullanılan ölçütleri (bireysel fayda vs. kamu yararı) analiz et.
Fiyat en yüksek bireysel faydayı, vergi ise en yüksek kamu yararını temsil eder.
Seligman'ın ayrım noktası 'özel menfaat' ile 'genel yarar' arasındaki dengedir.
3
Değişimin yönünü değerlendir.
Fiyattan vergiye doğru gidildikçe ödeme üzerindeki bireysel karşılık (quid pro quo) zayıflar ve egemenlik gücüne dayalı cebir artar.
Doğru seçeneğe ulaşmak için değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi kurmak gerekir.

Key Concept

Seligman'ın Gelir Hiyerarşisi Spektrumu

Practice More

Seligman'ın 'şerefiye' (Special Assessment) tanımı ile Türk hukukundaki 'Harcamalara Katılma Payları' arasındaki benzerlikleri inceleyiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question