Kamu ekonomisinde devletin emisyon tekelini kullanması sonucunda ortaya çıkan mali etkiler… — KPSS Maliye

Kamu ekonomisinde devletin emisyon tekelini kullanması sonucunda ortaya çıkan mali etkileri analiz eden bir iktisatçı, aşağıdaki tabloda belirtilen iki farklı ekonomik senaryoyu karşılaştırmaktadır:

Senaryo	Reel Büyüme Oranı ( $g$ )	Enflasyon Oranı ( $\pi$ )	Para Arzı Artış Oranı ( $\Delta M/M$ )
I. Senaryo	$\%5$	$\%0$	$\%5$
II. Senaryo	$\%0$	$\%5$	$\%5$

Her iki senaryoda da para otoritesinin para arzını belirtilen oranlarda artırdığı varsayıldığında, elde edilen kamu gelirlerinin niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Birinci senaryoda fiyat istikrarı korunduğu için enflasyon vergisi oluşmazken senyoraj geliri elde edilmiş; ikinci senaryoda ise elde edilen senyoraj geliri aynı zamanda bir enflasyon vergisi niteliği kazanmıştır.Answer
B
Her iki senaryoda da para arzı artış oranı ile büyüme/enflasyon oranları birbirine eşit olduğu için ekonomiden kamu kesimine herhangi bir reel kaynak transferi gerçekleşmemiştir.
C
Birinci senaryodaki gelir artışı 'olağan gelir' olarak kabul edilirken; ikinci senaryodaki gelir, paranın değerindeki düşüşe bağlı bir değer artışı olduğu için 'olağanüstü gelir' sayılır.
D
İkinci senaryoda reel bir ekonomik büyüme gerçekleşmediği için elde edilen tutar bir kamu geliri değil, devletin halka olan vadesiz borcu (iç borç) olarak tanımlanmalıdır.
E
Senyoraj geliri sadece enflasyonist ortamlarda ortaya çıkan bir kavram olduğu için birinci senaryoda elde edilen hasılat zorunlu olmayan 'parafiskal gelir' olarak sınıflandırılır.

Answer

Birinci senaryoda enflasyon vergisi oluşmazken senyoraj geliri elde edilmiş; ikinci senaryoda ise elde edilen senyoraj geliri aynı zamanda bir enflasyon vergisi niteliği kazanmıştır.

Senyoraj geliri devletin bastığı paranın reel değerini ifade ederken, enflasyon vergisi bu basım sonucu oluşan enflasyonun nakit para tutanlar üzerindeki reel satın alma gücü kaybını ifade eder. Birinci senaryoda enflasyonun sıfır olması (

\%0

), enflasyon vergisini sıfıra indirir; ancak reel büyüme (

\%5

) nedeniyle artan para talebi, devletin para basarak reel kaynak transferi sağlamasına (senyoraj) imkan tanır. İkinci senaryoda ise büyüme sıfır olduğundan, para arzı artışı tamamen enflasyona ve dolayısıyla enflasyon vergisine dönüşür.

Step-by-Step Solution

Senyoraj ve enflasyon vergisi formüllerini tanımlama

Toplam Senyoraj (

S

) formülü:

S = \frac{\Delta M}{P} = \frac{\Delta M}{M} \times \frac{M}{P}

. Enflasyon Vergisi (

EV

) formülü:

EV = \pi \times \frac{M}{P}

Kavramlar arasındaki matematiksel ilişkiyi görmek için

I. Senaryoyu analiz etme

\pi = 0

olduğu için

EV = 0 \times \frac{M}{P} = 0

. Ancak

\frac{\Delta M}{M} = \%5 > 0

olduğu için

S = \%5 \times \frac{M}{P} > 0

. Yani sadece senyoraj geliri vardır.

Enflasyonun sıfır olduğu durumu değerlendirmek için

II. Senaryoyu analiz etme

\pi = \%5

\frac{\Delta M}{M} = \%5

olduğu için

EV = \%5 \times \frac{M}{P}

S = \%5 \times \frac{M}{P}

. Bu durumda

S = EV

eşitliği sağlanır; yani senyoraj geliri tamamen enflasyon vergisinden oluşur.

Büyümenin sıfır, enflasyonun pozitif olduğu durumu değerlendirmek için

Key Concept

Senyoraj Gelirinin Bileşenleri: Reel Büyüme Senyorajı ve Enflasyon Vergisi

Practice More

Cagan Modelinde senyoraj gelirini maksimize eden enflasyon oranı ile para talebinin enflasyon yarı esnekliği arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic