Question

Difficulty: MediumOlağan ve Olağanüstü Gelirler Ayrımı

Devlet, bütçe dengesini sağlamak veya büyük ölçekli yatırım projelerini finanse etmek amacıyla çeşitli kaynaklardan gelir elde eder. Bu gelirlerin bütçeye giriş sıklığı ve ekonomik etkileri, maliye teorisinde temel bir sınıflandırma ölçütüdür. Bu çerçevede, devletin mülkiyetinde bulunan bir arazinin veya binanın satılması sonucu elde edilen bedelin 'olağanüstü gelir' kategorisinde değerlendirilmesinin ana gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bu gelirin cebri bir yöntemle, mükelleflerin rızası dışında zorla tahsil edilmesi
  2. Gelirin süreklilik arz etmemesi, arızi nitelikte olması ve devletin net mal varlığında bir azalmaya yol açmasıAnswer
  3. C
    Gelirin sadece savunma ve güvenlik gibi genel idari hizmetlerin finansmanında kullanılabilmesi
  4. D
    Elde edilen bu gelirin her bütçe döneminde tahmin edilerek bütçe kanununa eklenmesi
  5. E
    Gelirin tahsilatının doğrudan doğruya para basma (senyoraj) yoluyla gerçekleştirilmesi

Answer

Gelirin süreklilik arz etmemesi, arızi nitelikte olması ve devletin net mal varlığında bir azalmaya yol açması nedeniyle bu gelir olağanüstü olarak sınıflandırılır.
Maliye teorisinde bir gelirin 'olağanüstü' sayılabilmesi için bütçeye girişinin süreklilik arz etmemesi (arızi olması) gerekir. Devletin taşınmaz satışı, hem bu süreksizlik şartını taşır hem de devletin mal varlığında (stokunda) bir azalmaya karşılık likit artışı sağladığı için tipik bir olağanüstü gelir örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Gelirin bütçe düzenindeki tekrarlanma sıklığını analiz etme
Mülk satışı her yıl tekrarlanan bir işlem değil, ihtiyaca göre yapılan arızi (istisnai) bir işlemdir.
Olağan ve olağanüstü ayrımındaki en temel kriter sürekliliktir.
2
İşlemin devletin servet yapısı üzerindeki etkisini değerlendirme
Satış sonucunda devlet nakit elde ederken, mülkiyetindeki bir varlığı elden çıkarmış olur; bu da net reel mal varlığında bir azalma demektir.
Olağan gelirler (vergiler gibi) genellikle servet stokunu azaltmadan gelir akımı üzerinden alınırken, mülk satışı servetin kendisinden elde edilir.

Key Concept

Süreklilik ve Periyodiklik Kriteri
Rate this question