E. R. A. Seligman’ın kamu gelirlerini "özel fayda" ve "kamu yararı" dengesi üzerinden bir spektrumda değerlendirdiği hiyerarşik modeline göre; gelir türleri "fiyat" basamağından başlayıp sırasıyla "harç" ve "şerefiye" üzerinden "vergi" basamağına doğru ilerledikçe bu gelirlerin niteliğinde meydana gelen değişimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- ABireylerin hizmetten yararlanma ve ödeme yapma konusundaki ihtiyari (iradi) serbestisinin artması
- Ödemenin karşılığında elde edilen somut ve ölçülebilir "özel fayda" payının giderek azalmasıAnswer
- CGelirlerin tahsilatında devletin egemenlik gücüne dayanan cebrilik unsurunun giderek etkisini yitirmesi
- DHizmetin finansmanında kamu yararı ilkesinin terk edilerek sadece maliyet bedeli üzerinden bir fiyatlandırma sistemine geçilmesi
- EKamu gelirlerinin devletin tarihsel gelişimine ve kamu harcamalarındaki fonksiyonel değişimine göre gruplandırılması
Answer
Ödemenin karşılığında elde edilen somut ve ölçülebilir "özel fayda" payının giderek azalması
Seligman'ın modelinde gelirler, bireye sağladığı ölçülebilir karşılıktan (özel fayda), toplumun geneline sağladığı faydaya (kamu yararı) doğru bir sıralamaya tabidir. Fiyat aşamasında birey ödediği tutarın tam karşılığını özel fayda olarak alırken, vergi aşamasında doğrudan bir karşılık söz konusu değildir ve ödeme tamamen kamu yararı amacıyla yapılır. Dolayısıyla fiyattan vergiye doğru ilerlemek, özel faydanın azalıp kamu yararının artması anlamına gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Seligman'ın Kamu Gelirleri Spektrumu
Hints
1
Seligman'ın modelinde bir ucunda 'fiyat' (tam karşılıklı), diğer ucunda 'vergi' (karşılıksız) olan bir çizgi hayal edin.
2
Devletin sunduğu hizmetten size düşen somut payın nerede en yüksek olduğunu düşünün; fiyatta mı yoksa vergide mi?
3
Fiyat tamamen kişisel bir alım iken, vergi toplumsal bir yükümlülüktür. Bu geçişte kişisel fayda azalırken toplumsal yarar ve zorunluluk artar.
Practice More
Seligman'ın hiyerarşisinde 'şerefiye' ödemesinin hem vergiye hem de harca benzeyen yönlerini karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s