Examkin

Question

Difficulty: HardBütçenin Tanımı ve Temel Nitelikleri

Bütçenin hukuki tanımı ve temel nitelikleri çerçevesinde, bütçe kanunlarının 'şekli bir kanun' (formalformal lawlaw) olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi ve bu niteliğin yasama-yürütme ilişkisi üzerindeki belirleyici etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Genel, sürekli ve objektif hukuk kuralları içermeyip, sadece belirli bir dönem için yürütme organına harcama yapma yetkisi ve gelir toplama izni veren bir tasarruf niteliği taşımasıdır.Answer
  2. B
    Yasama organının bütçe hakkı kapsamında, bütçe kanunu aracılığıyla yürütme organının tüm idari işlemlerini doğrudan yerindelik denetimine tabi tutarak iptal edebilme gücüdür.
  3. C
    Bütçe kanununda yer alan gider ödeneklerinin, yürütme organı için mutlaka harcanması gereken bir maddi yükümlülük ve emir niteliği taşımasıdır.
  4. D
    Bütçe kanununun, bütçe ile ilgili olmayan konularda da düzenleme yaparak diğer yasaların uygulanmasını durdurma veya değiştirme yetkisine sahip bir 'maddi kanun' özelliği göstermesidir.
  5. E
    Bütçenin önceden izin niteliği gereği, harcamalar yapıldıktan sonra yasama organı tarafından onaylanan ve yürütmeyi geçmişe dönük olarak ibra eden bir belge olmasıdır.

Answer

Bütçe kanununun şekli bir kanun olması, genel ve sürekli kurallar içermeyip sadece belirli bir mali dönem için yürütme organına harcama yetkisi ve gelir toplama izni vermesi anlamına gelir.
Bütçe kanunları, yasama organı tarafından kanun usullerine göre kabul edildiği için 'şeklen' kanundur. Ancak, genel, soyut, sürekli ve objektif kurallar koymak yerine, sadece belirli bir mali yıl ile sınırlı olarak yürütme organına harcama yetkisi vermesi ve gelir toplama izni sağlaması nedeniyle 'maddi' anlamda bir kanun değildir. Bu durum bütçenin bir 'tasarruf' ve 'yetkilendirme' belgesi olması özelliğini yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Bütçenin hukuki niteliğini analiz etmek.
Bütçenin hem bir 'tahmin' hem de bir 'önceden izin' belgesi olduğu saptanır.
Bütçenin tanımı, gelecekteki gelir ve giderlerin tahminini ve bu işlemler için yasamanın verdiği onayı içerir.
2
Maddi kanun ile şekli kanun arasındaki ayrımı belirlemek.
Maddi kanunların genel, soyut ve sürekli kurallar içerdiği; şekli kanunların ise sadece yapılış usulü bakımından kanun olduğu sonucuna varılır.
Bütçe kanunu, TBMM'den kanun olarak çıkar (şekli yön) ancak topluma yönelik genel hukuk kuralı koymaz (maddi yönün eksikliği).
3
Şekli kanun niteliğinin yürütme üzerindeki etkisini değerlendirmek.
Bu niteliğin yürütmeye sadece sınırlı bir süre için yetki ve izin verdiği, kalıcı bir düzenleme gücü taşımadığı belirlenir.
Bütçe kanunlarının yıllık olması ve bütçe dışı hüküm içerememesi bu 'şekli' niteliğin bir sonucudur.

Key Concept

Bütçenin Hukuki Niteliği ve Şekli Kanun Özelliği

Practice More

19821982 Anayasası'ndaki bütçe ile ilgili yasaklar ve bütçe hakkının tarihsel gelişimi konularına göz atılması konuyu pekiştirecektir.

Alternative Method

Bütçe kanununun 'şekli kanun' olduğunu hatırlamak için, onun her yıl 'yenilenen' ve 'geçici' bir izin olduğunu, genel kanunlar (örneğin Medeni Kanun) gibi kalıcı olmadığını düşünmek bir yöntemdir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Bütçenin Tanımı ve Temel Nitelikleri

More questions from this topic