Ekonomik büyümenin ivme kaybettiği ve yapısal işsizliğin arttığı bir ülkede, politika yapıcılar üretim kapasitesini ve faktör arzını kalıcı olarak artırmak amacıyla arz yönlü iktisat politikalarını uygulama kararı almıştır. Yapılan ampirik çalışmalarda, ekonomideki mevcut vergi yükünün Laffer eğrisinin 'yasak bölge' (azalan verimler) olarak adlandırılan kısmında bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu tespite ve arz yönlü iktisat yaklaşımına göre, söz konusu ekonomide emek arzını, fiziki sermaye yatırımlarını ve toplam vergi hasılatını eşanlı olarak artırmak için aşağıdaki mekanizmalardan hangisinin işletilmesi öngörülür?
- Marjinal vergi oranlarının düşürülmesiyle net faktör getirilerinin yükselmesi; bunun sonucunda boş zamanın fırsat maliyetinin artarak emeğin teşvik edilmesi (ikame etkisi) ve genişleyen vergi matrahı sayesinde toplam vergi hasılatının artması.Answer
- BKamu altyapı ve transfer harcamalarının genişletilmesiyle otonom talebin canlandırılması; artan talebin çarpan mekanizması üzerinden üretim hacmini ve buna bağlı olarak toplam vergi hasılatını doğrudan yükseltmesi.
- CPara arzı artış hızının reel ekonomik büyüme oranına sabitlenmesiyle fiyat istikrarının güvence altına alınması; bu yolla piyasa faiz oranlarının düşerek özel kesim yatırımlarındaki dışlanma (crowding-out) etkisinin bertaraf edilmesi.
- DOrtalama vergi oranlarının yükseltilmesi suretiyle bireylerin mevcut reel gelir düzeylerini koruyabilmek amacıyla daha fazla çalışmaya yönelmesi (gelir etkisi) ve böylelikle artan faktör arzının üretim hacmini genişletmesi.
- EFiyat istikrarı ve tam istihdam hedefleri arasındaki kısa vadeli ödünleşimi (trade-off) lehe çevirmek amacıyla, marjinal vergi oranlarının artırılarak bütçe fazlası yaratılması ve enflasyonist baskıların önlenmesi.
Answer
Arz yönlü iktisat politikaları gereği, Laffer eğrisinin yasak bölgesinde bulunan bir ekonomide marjinal vergi oranlarının düşürülmesiyle ikame etkisinin öne çıkarak emek arzının ve sermaye birikiminin teşvik edilmesi, genişleyen matrah sayesinde de toplam vergi hasılatının artırılması mekanizması doğru stratejidir.
Arz yönlü iktisada göre ekonomik sorunların temeli, aşırı vergi yükünün faktör piyasalarındaki teşvikleri yok etmesidir. Ekonomi Laffer eğrisinin yasak bölgesinde (optimum noktanın sağı) bulunuyorsa, marjinal vergi oranlarının düşürülmesi faktörlerin net getirisini artırır. Bu durum, bireylerin boş zaman yerine çalışmayı (ikame etkisi) tercih etmesine ve yatırım kararlarının hızlanmasına yol açar. Genişleyen faktör arzı üretimi büyütür; üretim artışı vergi matrahını o kadar çok genişletir ki, oranlar düşse bile toplam vergi hasılatında artış kaydedilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Arz Yönlü İktisat, İkame Etkisi ve Laffer Eğrisi
Estimated Time:1m 30s