Maliye politikasının uzun dönemli makroekonomik etkilerini inceleyen Neoklasik (Solow) büyüme modeli ile İçsel (Yeni) büyüme modelleri arasında önemli bir teorik ayrım bulunmaktadır. Neoklasik yaklaşıma göre maliye politikası araçları uzun dönem ekonomik büyüme oranını değiştiremezken; İçsel büyüme modellerinde devletin üstlendiği üretken kamu harcamalarının ekonominin uzun dönem büyüme oranını kalıcı olarak artırabildiği savunulmaktadır.
Buna göre, İçsel büyüme teorisinin üretken kamu harcamalarına atfettiği bu kalıcı büyüme etkisinin arkasında yatan temel teorik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Altyapı, eğitim ve Ar-Ge gibi alanlara yapılan harcamaların ekonomi genelinde pozitif dışsallıklar yaratarak, özel fiziki sermayenin marjinal verimliliğinin azalması eğilimini ortadan kaldırmasıAnswer
- BGenişletici maliye politikasının efektif talebi artırarak ekonomideki atıl kapasiteyi ortadan kaldırması ve üretimi kısa sürede potansiyel sınırına ulaştırması
- CKamu bütçesinin küçültülerek temel altyapı yatırımlarının tamamen serbest piyasaya bırakılmasının, dışlama (crowding-out) etkisini yok ederek teknolojik gelişmeyi hızlandırması
- DVergi oranlarında yapılacak radikal indirimlerin emek arzını ve yatırımcıların risk alma isteğini artırarak enflasyonist baskı yaratmadan toplam arzı artırması
- EArtan oranlı gelir vergisi gibi otomatik istikrar sağlayıcıların konjonktürel dalgalanmaları yumuşatarak tasarruf oranlarını durağan durum seviyesine sabitlemesi
Answer
İçsel büyüme mekanizması, altyapı, eğitim ve Ar-Ge gibi üretken alanlara yapılan kamu harcamalarının ekonomi genelinde pozitif dışsallıklar (yayılma etkileri) yaratarak, özel fiziki sermayenin marjinal verimliliğinin azalması eğilimini engellemesi prensibine dayanır.
İçsel büyüme modellerinin (Romer, Lucas, Barro vb.) Neoklasik modelden en kritik farkı, büyümenin dışsal bir 'teknoloji perisi'ne bağlı olmamasıdır. Bu modellerde, devletin eğitim, sağlık, altyapı ve Ar-Ge gibi alanlara yaptığı 'üretken kamu harcamaları', ekonomi bütününde güçlü pozitif dışsallıklar (yayılma etkileri) oluşturur. Bu dışsallıklar, fiziki sermaye biriktikçe tek tek firmaların katlandığı 'sermayenin azalan marjinal verimliliği' problemini telafi eder. Verimlilikteki bu düşüş engellendiğinde (örneğin AK modelinde olduğu gibi), ekonomi belirli bir durağan duruma saplanıp kalmaz; sermaye yatırımları devam ettiği sürece büyüme oranı da kalıcı olarak yüksek seyreder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçsel Büyüme Modellerinde Üretken Kamu Harcamaları ve Pozitif Dışsallık
Estimated Time:1m 30s