Examkin

Question

Difficulty: MediumArz Yönlü İktisat ve Maliye Politikası

Bir ülkenin makroekonomik görünümünde, yüksek enflasyon ile ekonomik durgunluğun bir arada yaşandığı stagflasyonist bir süreç hakimdir. Ülkedeki yüksek marjinal vergi oranlarının çalışma isteğini kırarak potansiyel üretim kapasitesini daralttığı ve kayıt dışı ekonomiyi teşvik ettiği eleştirileri üzerine, ekonomi yönetimi 'Arz Yönlü İktisat' (Supply-Side Economics) prensiplerini esas alan yeni bir istikrar programı uygulamaya koymuştur.

Buna göre, uygulanan bu programın temel maliye politikası stratejisi ve öngördüğü aktarım mekanizması aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Marjinal vergi oranlarının düşürülerek boş zamanın nispi maliyetinin artırılması, böylece işgücü arzı ve yatırımların teşvik edilip genişleyen matrah üzerinden üretim hacminin büyütülmesi.Answer
  2. B
    Vergi indirimleriyle hanehalkı harcanabilir gelirinin yükseltilmesi ve yüksek marjinal tüketim eğilimi üzerinden toplam talebin canlandırılarak durgunluğun aşılması.
  3. C
    Vergi kaması (tax wedge) sabit tutulup otonom kamu harcamalarının artırılması suretiyle eksik istihdamın çarpan mekanizması yardımıyla ortadan kaldırılması.
  4. D
    Otomatik istikrar sağlayıcıların etkinliğini artırmak amacıyla müterakki (artan oranlı) vergi sisteminin güçlendirilmesi ve mali sürüklenme yoluyla enflasyonun frenlenmesi.
  5. E
    Üretim üzerindeki vergi yükünün azaltılıp bu yükün genel harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergilere kaydırılması suretiyle gelir dağılımında dikey adaletin tesis edilmesi.

Answer

Marjinal vergi oranlarının düşürülerek boş zamanın nispi maliyetinin artırılması, böylece işgücü arzı ve yatırımların teşvik edilip genişleyen matrah üzerinden üretim hacminin büyütülmesi.
Arz yönlü iktisat yaklaşımı (Supply-Side Economics), makroekonomik istikrarsızlıkların (özellikle stagflasyonun) temelinde arz yetersizliğinin yattığını savunur. Bu yaklaşıma göre yüksek marjinal vergi oranları (yüksek vergi kaması), çalışma ve tasarrufun nispi getirisini düşürerek bireyleri boş zamana ve tüketime yöneltir. Marjinal vergi oranlarında yapılacak yapısal bir indirim, net ücreti artıracağı için boş zamanın fırsat maliyetini yükseltir (ikame etkisi). Böylece işgücü arzı, tasarruflar ve yatırımlar teşvik edilir. Ekonomik faaliyetlerin canlanmasıyla vergi matrahı genişler ve Laffer eğrisi prensibine uygun olarak hem potansiyel üretim artar hem de vergi gelirleri korunur veya artar.

Step-by-Step Solution

1
Soruda belirtilen 'Arz Yönlü İktisat' kavramının temel makroekonomik odak noktasını belirleme.
Arz yönlü iktisadın talebi yönetmeyi değil, toplam arzı teşvik etmeyi amaçladığı tespit edilir.
Stagflasyon ortamında geleneksel Keynesyen talep yönlü politikalar enflasyonu artıracağı için yetersiz kalır; bu yüzden üretim kapasitesinin doğrudan artırılması hedeflenir.
2
Arz yönlü iktisadın benimsediği temel maliye politikası aracını ve aktarım mekanizmasını tanımlama.
Temel politika aracı marjinal vergi indirimleridir. Aktarım mekanizması ise vergi indirimlerinin nispi fiyatları (çalışma ve boş zaman arasındaki tercihi) değiştirmesidir.
Yüksek marjinal vergiler çalışma isteğini kırar. Vergi oranları düştüğünde elde edilen net ücret artar, yani boş zamanın fırsat maliyeti yükselir. Bu durum kişileri daha fazla çalışıp tasarruf etmeye yöneltir (ikame etkisi).
3
Seçenekleri analiz ederek doğru teorik mekanizmayı bulma.
Gelir artışıyla tüketimi canlandırmayı savunan seçenekler elenerek, nispi fiyat değişimiyle işgücü ve yatırımı teşvik edip vergi matrahını genişlettiğini belirten seçenek doğru kabul edilir.
Arz yönlü politikalarda gelir etkisinden (harcanabilir gelirin artması) ziyade ikame etkisi (substitution effect) vurgulanır.

Key Concept

Arz Yönlü İktisatta Vergi İndirimleri ve Nispi Fiyat (İkame) Etkisi
Rate this question

Topics

Arz Yönlü İktisat ve Maliye Politikası

More questions from this topic