Milton Friedman öncülüğünde gelişen Parasalcı (Monetarist) ekol, makroekonomik dalgalanmaların temelinde para arzındaki istikrarsızlıkların yattığını öne sürer ve istikrar aracı olarak para politikasının kurallara bağlı olarak yürütülmesini savunur.
Bu ekolün temel varsayımları dikkate alındığında, bir ekonomide para arzı sabitken sadece iradi (ihtiyari) olarak kamu harcamalarının artırılmasına dayanan genişletici bir maliye politikasının uygulanması durumunda makroekonomik dengede aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?
- Artan kamu harcamalarının bütçe açığı yaratarak borçlanmayla finanse edilmesi, faiz oranlarını yukarı çekerek özel sektör yatırım ve tüketim harcamalarını dışlar (crowding-out).Answer
- BEkonomik karar birimleri rasyonel beklentilere sahip olduklarından, kamu borçlanmasındaki artışın gelecekte vergi artışı yaratacağını öngörüp bugünkü tüketimlerini kısarlar.
- CHarcamalardaki artış, para talebinin faize sonsuz esnek olduğu likidite tuzağı durumunda çarpan katsayısı kadar güçlü bir reel gelir artışı yaratır.
- Dİradi olarak alınan harcama artışı kararları, formül esnekliği gibi otomatik istikrar sağlayıcılara kıyasla uygulama gecikmeleri yaşatmadan ekonomide anında sonuç verir.
- EDevletin müdahalesi sonucunda bozulan yıllık bütçe denkliği, piyasa mekanizması tarafından otomatik olarak onarılır ve sistem kısa dönemde kendiliğinden tam istihdama döner.
Answer
Artan kamu harcamalarının bütçe açığı yaratarak borçlanmayla finanse edilmesi, faiz oranlarını yukarı çekerek özel sektör yatırım ve tüketim harcamalarını dışlar.
Doğru yanıt, Monetarist ekolün 'dışlama etkisi' (crowding-out) mekanizmasını tanımlamaktadır. Monetarist yaklaşıma göre, para arzı sabitken uygulanan genişletici maliye politikası (kamu harcamalarının artırılması), devletin borçlanma ihtiyacını artırır. Ödünç verilebilir fonlara olan kamu talebinin artması piyasada faiz oranlarını şiddetle yükseltir. (Monetarist modelde LM eğrisi oldukça diktir). Yükselen faiz oranları, özel kesimin yatırım ve tüketim harcamalarını kısmasına neden olur. Sonuç olarak, devletin ekonomiye enjekte ettiği harcama, dışlanan özel sektör harcamalarıyla nötrlenir ve milli gelir üzerinde kalıcı bir artış sağlanamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Monetarist Yaklaşımda Dışlama Etkisi (Crowding-Out Effect) ve Maliye Politikasının Etkinsizliği