Mali hukuk tarihçileri, bütçe hakkının tarihsel sürecini incelerken İngiltere'deki anayasal belgelerin ( Magna Carta, Petition of Right, Bill of Rights) daha çok "gelirlerin yasallığı" ve "vergilere rıza" ilkesine odaklandığını, ancak Fransız İhtilali sonrası yayımlanan metinlerin bu hakkın mahiyetini kökten genişlettiğini vurgularlar.
Buna göre, tarihli Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin bütçe hakkı açısından getirdiği ve bu hakkı modern anlamda "mali denetim ve hesap verebilirlik" zeminine oturtan temel yenilik aşağıdakilerden hangisidir?
- Her yurttaşın kamu idaresinden ve tüm kamu görevlilerinden mali faaliyetleri için hesap sorma hakkına sahip olduğunun ilan edilmesiAnswer
- BBütçenin "yıllık olması" ilkesinin dünyada ilk kez bir hukuk metninde tescil edilerek yürürlüğe konulması
- CYürütme organının (hükümetin) bütçe hazırlama tekelinin kırılarak bu yetkinin doğrudan yargı organına devredilmesi
- DVergi toplama yetkisinin sadece feodal zümrelerin rızasına bağlı bir "ayrıcalık" olmaktan çıkarılıp krala devredilmesi
- EBütçede "birlik" ve "genellik" ilkelerinin ilk kez bu metinle birlikte mutlak birer kural olarak uygulanmaya başlanması
Answer
1789 Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi ile kamu idaresinden hesap sorma yetkisinin bir yurttaşlık hakkı olarak tanımlanmasıdır.
Bütçe hakkı tarihsel gelişiminde üç aşamadan geçer: vergilere rıza (gelir), harcamaların onaylanması (gider) ve harcamaların denetlenmesi (hesap verme). İngiliz belgeleri ilk iki aşamada öncüdür. Ancak Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin . maddesinde yer alan "Toplumun her üyesi, kamu görevlilerinden mali faaliyetleri ile ilgili hesap sorma hakkına sahiptir" hükmü, bütçe hakkını bir yurttaşlık hakkı ve mali denetim aracı olarak modern formuna kavuşturmuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bütçe Hakkının Evrimi: Vergilere Rıza'dan Hesap Verebilirliğe Geçiş
Estimated Time:1m 40s