Question

Difficulty: MediumVergilemede Kanunilik İlkesi

1982 Anayasası'nın 73. maddesinde düzenlenen "vergilemede kanunilik ilkesi", vergi yükümlülüklerinin sadece kanunla ihdas edilmesini değil, aynı zamanda idarenin bu alandaki takdir yetkisinin anayasal sınırlarla kısıtlanmasını da içerir. Bu bağlamda, Anayasa'nın aynı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca, Cumhurbaşkanı'na vergi oranları, muafiyet ve istisnaları üzerinde değişiklik yapma yetkisi verilmesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi anayasal bir zorunluluktur?

  1. Yapılacak değişikliğin, kanunla belirlenmiş olan aşağı ve yukarı sınırlar içerisinde kalmasıAnswer
  2. B
    Değişikliğin sadece verginin sosyal ve ekonomik (mali olmayan) amaçlarını gerçekleştirmek üzere yapılması
  3. C
    Vergi oranlarındaki artışın, mükellefin ödeme gücüyle doğrudan bağlantılı olduğunun her kararda ayrı ayrı ispatlanması
  4. D
    Kararın, geçmişe yürütülerek o mali yılın başından itibaren geçerli olacak şekilde uygulanması
  5. E
    Kanunda açık hüküm bulunmayan durumlarda, idarenin kıyas yoluyla vergi kapsamını benzer konulara teşmil etmesi

Answer

Yapılacak değişikliğin, kanunla belirlenmiş olan aşağı ve yukarı sınırlar içerisinde kalması
Vergilemede kanunilik ilkesi gereğince verginin asli unsurları (konu, mükellef, matrah, oran vb.) kanunla belirlenmelidir. 1982 Anayasası'nın 73. maddesinin 4. fıkrası, bu ilkeye sınırlı bir istisna getirerek Cumhurbaşkanı'na (yürütmeye) vergi oranları, muafiyet, istisna ve indirimler üzerinde değişiklik yapma yetkisi tanımıştır. Ancak bu yetkinin kullanılabilmesi için kanunda mutlaka bir alt ve üst sınırın (bant aralığı) belirlenmiş olması şarttır. Bu durum hem 'belirlilik' hem de 'tipiklik' ilkelerinin korunmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal dayanağın incelenmesi
1982 Anayasası md. 73/3 uyarınca vergi, resim ve harçlar kanunla konulur.
Vergilemede kanunilik ilkesinin temel kuralını belirlemek için.
2
Yürütmeye devredilen yetkinin sınırlarının belirlenmesi
Anayasa md. 73/4, Cumhurbaşkanı'na oran, muafiyet ve istisnalarda değişiklik yapma yetkisi verir.
Yasamanın asli yetkisinin hangi ölçüde yürütmeye devredilebildiğini anlamak için.
3
Yetki kullanım şartının saptanması
Bu yetki ancak 'kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde' kullanılabilir.
İdarenin keyfiyetini önlemek ve 'belirlilik' ilkesini korumak için.

Key Concept

Vergilemede Kanunilik ve İdari Düzenleme Yetkisi
Rate this question