Question

Difficulty: HardBirincil (Faiz Dışı) Açık ve Operasyonel Açık

Yüksek enflasyonun yaşandığı bir ekonomide kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini analiz etmek amacıyla mali yıl sonu itibarıyla aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Bütçe Kalemi / Ekonomik GöstergeTutar (Milyar TL)
Toplam Bütçe Giderleri3.2003.200
Toplam Bütçe Gelirleri2.8002.800
Faiz Ödemeleri (Nominal)700700
Toplam Kamu Borç Stoku3.0003.000
Yıllık Enflasyon Oranı%10\%10

Buna göre, söz konusu ekonominin birincil (faiz dışı) dengesi ve operasyonel açığı sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 300300 milyar TL birincil fazla; 100100 milyar TL operasyonel açıkAnswer
  2. B
    300300 milyar TL birincil açık; 100100 milyar TL operasyonel açık
  3. C
    400400 milyar TL birincil fazla; 400400 milyar TL operasyonel açık
  4. D
    300300 milyar TL birincil fazla; 400400 milyar TL operasyonel açık
  5. E
    500500 milyar TL birincil açık; 300300 milyar TL operasyonel açık

Answer

Ekonominin birincil dengesi 300300 milyar TL fazla, operasyonel açığı ise 100100 milyar TL'dir.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, birincil denge hesaplanırken toplam gelirlerden (2.8002.800), faiz dışı giderler (3.200700=2.5003.200 - 700 = 2.500) çıkarılır ve 300300 milyar TL birincil fazla bulunur. Operasyonel açık ise toplam bütçe açığından (400400 milyar TL), borç stokunun enflasyon karşısındaki değer kaybı (3.000×%10=3003.000 \times \%10 = 300 milyar TL) düşülerek 100100 milyar TL olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Toplam bütçe açığını hesaplamak
3.2002.800=4003.200 - 2.800 = 400 milyar TL bütçe açığı
Operasyonel açığa ulaşmak için öncelikle nominal bütçe dengesinin bilinmesi gerekir.
2
Faiz dışı (birincil) giderleri belirlemek
3.200700=2.5003.200 - 700 = 2.500 milyar TL
Birincil dengeyi hesaplamak için toplam giderlerden faiz ödemelerinin arındırılması gerekir.
3
Birincil (faiz dışı) dengeyi hesaplamak
2.8002.500=3002.800 - 2.500 = 300 milyar TL (Fazla)
Gelirler faiz dışı giderlerden fazla olduğu için sonuç birincil fazladır.
4
Enflasyonun borç stoku üzerindeki aşındırma etkisini (parasal düzeltme) hesaplamak
3.000×0,10=3003.000 \times 0,10 = 300 milyar TL
Yüksek enflasyon dönemlerinde borcun reel değerindeki düşüşün operasyonel açık hesabında dikkate alınması gerekir.
5
Operasyonel açığı hesaplamak
400400 (Bütçe Açığı) 300- 300 (Enflasyon Etkisi) =100= 100 milyar TL
Operasyonel açık, nominal bütçe açığından enflasyon kaynaklı anapara aşınmasının çıkarılmasıyla veya birincil açık ile reel faiz ödemelerinin toplanmasıyla bulunur.

Key Concept

Operasyonel açık, kamu borç stokunun reel değerini sabit tutmak için gerekli olan enflasyon düzeltmesinin nominal bütçe açığından arındırılmasıyla elde edilen dengedir.

Alternative Method

Operasyonel açığı bulmak için alternatif olarak şu yol izlenebilir: Önce reel faiz bulunur (700(3.000×0,10)=400700 - (3.000 \times 0,10) = 400). Ardından birincil açık (2.5002.800=3002.500 - 2.800 = -300) ile reel faiz toplanır: 300+400=100-300 + 400 = 100 milyar TL operasyonel açık.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question