Question

Difficulty: MediumFaydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

Kamu ekonomisinde vergilemenin temel dayanaklarından biri olan "Faydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vergi borcunun belirlenmesinde mükelleflerin gelir, servet ve harcama gibi ekonomik güç göstergeleri temel alınır.
  2. Tam kamusal malların tüketiminde ortaya çıkan 'bedavacılık' (free-rider) sorunu nedeniyle bu ilkenin uygulanması oldukça güçtür.Answer
  3. C
    Dikey adaletin sağlanması amacıyla gelir düzeyi yüksek olanlardan daha yüksek oranda vergi alınmasını öngören temel ilkedir.
  4. D
    Vergiyi, devletin egemenlik gücüne dayanarak aldığı karşılıksız ve cebri bir ödeme olarak kabul eden modern vergi anlayışını temsil eder.
  5. E
    Adam Smith tarafından savunulan, verginin ödeme zamanının ve miktarının önceden belli olmasını vurgulayan ilkedir.

Answer

Tam kamusal malların tüketiminde ortaya çıkan 'bedavacılık' sorunu nedeniyle faydalanma ilkesinin uygulanmasının güç olması
Faydalanma ilkesi, vergiyi bir 'değişim (trampa)' ilişkisi olarak görür. Ancak tam kamusal malların tüketimi sırasında bireyler, ödeme yapmasalar bile hizmetten mahrum bırakılamayacaklarını (dışlanamama) bildikleri için faydalarını gizlerler. Bu 'bedavacılık' sorunu, marjinal faydanın tespit edilmesini ve verginin bu faydaya göre belirlenmesini imkansız hale getirir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapılması
Faydalanma ilkesi, vergi ödemesini devletin sunduğu kamu hizmetinden elde edilen fayda ile ilişkilendirir.
İlkenin temel mantığının (hizmet-bedel değişimi) anlaşılması gerekir.
2
İlkenin sınırlılıklarının değerlendirilmesi
Tam kamusal mallarda (savunma, adalet vb.) 'dışlanamama' özelliği nedeniyle bireyler fayda miktarını açıklamazlar.
Teorik olarak mükemmel olan bu ilkenin neden pratik uygulamada (özellikle vergilerde) sorun çıkardığını belirlemek için 'bedavacılık' sorunu incelenmelidir.

Key Concept

Faydalanma İlkesi ve Kamu Malları İlişkisi

Practice More

Wicksell ve Lindahl'ın 'Oybirliği' ve 'Pazarlık' modellerini inceleyerek faydalanma ilkesinin teorik altyapısını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question