Question

Difficulty: HardSerbest Meslek Kazançları

Serbest meslek faaliyetini icra eden ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre "müellif" sayılan Bilgisayar Programcısı (B), 20252025 takvim yılında hazırladığı bir yazılımın telif haklarını bir eğitim kurumuna devretmiştir. Bu faaliyete ilişkin veriler şu şekildedir:

1. Yazılım bedeli olarak toplam 2.500.0002.500.000 TL üzerinden anlaşma yapılmıştır.
2. Bu tutarın 1.800.0001.800.000 TL'si nakit olarak tahsil edilmiştir.
3. Programcı (B)'nin ödemesi gereken 500.000500.000 TL tutarındaki ofis kirası, kurum tarafından doğrudan mülk sahibine ödenmiştir.
4. Kalan 200.000200.000 TL için ise 20262026 vadeli bir bono (senet) alınmıştır.
5. Yazılımın hazırlanması sürecinde 300.000300.000 TL mesleki gider yapılmıştır.

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 1818. maddesinde yer alan istisna sınırı 20252025 yılı için 2.200.0002.200.000 TL olarak belirlendiğine göre, Programcı (B)'nin 20252025 yılı serbest meslek kazancının vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Toplam tahsilat tutarı olan 2.300.0002.300.000 TL, istisna sınırını aştığı için yıllık beyanname verilmesi zorunludur ve bu beyannamede işle ilgili giderler indirim konusu yapılabilir.Answer
  2. B
    Anlaşılan toplam tutar olan 2.500.0002.500.000 TL üzerinden beyanname verilmeli, ancak henüz nakde dönmeyen bono tutarı için vergi tecili talep edilmelidir.
  3. C
    Kira ödemesi şahsi bir borcun ifası niteliğinde olduğundan mesleki hasılata dâhil edilmez; bu nedenle kalan 1.800.0001.800.000 TL istisna sınırı altında kaldığından beyanname verilmesine gerek yoktur.
  4. D
    Yazılım faaliyeti bir sermaye unsuru ve organizasyon gerektirdiğinden ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilmeli, telif kazançları istisnasından yararlandırılmamalıdır.
  5. E
    Tahsil edilen tutar sınırı aşsa dahi, yapılan %17 oranındaki tevkifat nihai vergilendirme sayılır ve serbest meslek kazanç defteri tutulmadığı sürece beyanname verilmesi mümkün değildir.

Answer

Toplam tahsilat tutarı olan 2.300.0002.300.000 TL istisna sınırını aştığı için yıllık beyanname verilmesi zorunludur ve bu süreçte giderlerin indirimi mümkündür.
Doğru yanıt, tahsilatın hukuki sınırları ve istisna şartlarını tam olarak karşılamaktadır. Programcının nakit tahsilatı (1.800.0001.800.000 TL) ile adına yapılan kira ödemesi (500.000500.000 TL) toplamı olan 2.300.0002.300.000 TL, o yılın gayrisafi hasılatıdır. Bu tutar 20252025 yılı için belirlenen 2.200.0002.200.000 TL'lik istisna sınırını geçtiği için, istisna beyanname aşamasında uygulanmaz. Beyanname verildiği için de işle ilgili yapılan 300.000300.000 TL tutarındaki giderlerin indirilmesi yasal bir haktır.

Step-by-Step Solution

1
Gelir türünün ve istisna kapsamının belirlenmesi
Bilgisayar programcılığı GVK 18 kapsamında serbest meslek kazancı istisnasına tabidir.
Kanun maddesi müellif, hattat, heykeltıraş ve bilgisayar programcılarını bu kapsamda değerlendirir.
2
Tahsilat tutarının (Gayrisafi Hasılat) hesaplanması
Nakit (1.800.0001.800.000) + Adına yapılan ödeme (500.000500.000) = 2.300.0002.300.000 TL. Bono (200.000200.000) tahsil edilmediği için hariç tutulur.
Serbest meslek kazancında tahsil esası geçerlidir. Para veya ayın dışındaki 'borç ödetme' gibi unsurlar da tahsilat sayılır.
3
İstisna sınırının kontrol edilmesi
2.300.0002.300.000 TL > 2.200.0002.200.000 TL olduğu için istisna hakkı beyanname aşamasında kaybedilir.
GVK 18. maddenin son fıkrasına göre, dördüncü gelir dilimini (2025 yılı için 2.200.0002.200.000 TL) aşan hasılatlar beyan edilmek zorundadır.
4
Vergilendirme rejiminin belirlenmesi
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilir, giderler indirilir ve yıl içinde kesilen %17 stopaj hesaplanan vergiden mahsup edilir.
İstisna sınırı aşıldığında kazanç, gerçek usulde serbest meslek kazancı gibi vergilendirilir.

Key Concept

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve GVK 18 Telif Kazançları İstisna Sınırı
Rate this question