Examkin

Question

Difficulty: MediumGölge Fiyat (Shadow Price) Yaklaşımı

Bir kamu iktisadi teşebbüsü (KİT), üretim altyapısını modernize etmek amacıyla yeni bir tesis kurmayı planlamaktadır. Bu projenin gerçekleştirilmesi için yurt dışından yüksek oranda gümrük vergisine tabi ileri teknoloji makineler ithal edilecek ve aynı zamanda yurt içinde monopolistik (tekelci) bir piyasa yapısına sahip yerel bir tedarikçiden önemli miktarda hammadde alımı yapılacaktır.

Buna göre, söz konusu projenin toplumsal refaha katkısını ölçmek amacıyla yapılacak maliyet-fayda analizinde, yatırımda kullanılacak girdilerin değerlemesi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Piyasada oluşan aksaklıkları ve transfer ödemesi niteliğindeki vergileri arındırarak, kaynakların toplumsal fırsat maliyetini yansıtan gölge fiyatlar üzerinden değerleme yapılmalıdır.Answer
  2. B
    Bütçeden çıkacak net nakit akışını tam olarak görebilmek amacıyla, tüm girdiler gümrük vergileri ve tekel kâr payları dâhil olmak üzere piyasada oluşan cari işlem fiyatları üzerinden analize dâhil edilmelidir.
  3. C
    Kamu yatırımlarının temel işlevi ticari kârlılık olduğundan, sosyal maliyetler göz ardı edilmeli ve yalnızca kurumun bilançosuna yansıyacak fiili maliyet bedelleri esas alınmalıdır.
  4. D
    İthal makineler yatırım harcaması, yerli tekelden alınan hammaddeler ise cari harcama kabul edilerek, analizde yalnızca yatırım harcamaları maliyet unsuru olarak değerlendirilmelidir.
  5. E
    Projenin hukuki bütçe sınırları içinde kalıp kalmadığını ölçmek esastır; bu nedenle ekonomik fırsat maliyetleri yerine yalnızca kanunla onaylanmış ödenek tavanları dikkate alınmalıdır.

Answer

Kaynakların toplumsal fırsat maliyetini yansıtan gölge fiyatlar üzerinden değerleme yapılması gerektiğini belirten seçenektir.
Kamu projelerinin maliyet-fayda analizinde temel gaye, projenin toplumsal refaha net katkısını ölçmektir. Gümrük vergileri gibi dolaylı vergiler, toplumun bir kesiminden devlete geçen transfer ödemeleridir ve ekonominin bütünü açısından gerçek bir kaynak israfını (fırsat maliyetini) ifade etmez. Benzer şekilde, monopolistik piyasalarda oluşan fiyatlar eksik rekabet nedeniyle gerçek marjinal maliyeti (toplumsal maliyeti) aşar. Bu tür piyasa başarısızlıklarının ve çarpıklıkların (distorsiyonların) bulunduğu durumlarda, kaynak tahsisinde etkinliği sağlayabilmek için piyasa fiyatları yerine girdilerin gerçek toplumsal fırsat maliyetini yansıtan 'gölge fiyatlar' (muhasebe fiyatları) kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kamu projelerinde maliyet-fayda analizinin temel amacını tanımlama.
Analizin amacı finansal kârlılık değil, projenin toplumsal refaha (net sosyal faydaya) olan gerçek katkısını ölçmektir.
Özel sektör ile kamu sektörünün yatırım saiklerinin farkını ortaya koymak için.
2
Senaryodaki piyasa başarısızlıklarını ve fiyat çarpıklıklarını (distorsiyon) tespit etme.
Gümrük vergilerinin bir transfer ödemesi olduğu ve tekelci piyasanın fiyatları marjinal maliyetin üzerinde belirlediği saptanır.
Piyasa fiyatlarının, kaynakların gerçek toplumsal değerini yansıtıp yansıtmadığını belirlemek için.
3
Bu tür piyasa sapmalarının olduğu durumlarda kullanılacak uygun iktisadi değerleme aracını belirleme.
Piyasa fiyatları yerine, vergilerden ve tekel kârlarından arındırılmış 'gölge fiyatların' kullanılması gerektiği sonucuna varılır.
Gerçek fırsat maliyetinin ancak piyasadaki yapay şişkinliklerin giderilmesiyle hesaplanabilmesi nedeniyle.

Key Concept

Gölge Fiyat (Shadow Price)
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Gölge Fiyat (Shadow Price) Yaklaşımı

More questions from this topic