Examkin

Question

Difficulty: Very hardDünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

Dünyada bütçe hakkının tarihsel gelişim sürecinde, parlamentoların yürütme organı üzerindeki mali denetim yetkisinin sadece "gelirlerin yasallığı" ilkesinden "giderlerin tahsisi ve denetimi" aşamasına evrilmesi modern bütçe hukukunun doğuşunu simgeler.

Bu bağlamda; İngiltere'de 1688 "Şanlı Devrim" (Glorious Revolution) sonrası kabul edilen ve kralın parlamento onayı olmaksızın ordu beslemesini yasaklayarak kamu harcamalarının parlamento tarafından belirli amaçlara özgülenmesi (appropriation) geleneğinin kurumsallaşmasına zemin hazırlayan belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Magna Carta Libertatum (1215)
  2. B
    Haklar Dilekçesi (Petition of Right - 1628)
  3. Haklar Bildirisi (Bill of Rights - 1689)Answer
  4. D
    Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi (1789)
  5. E
    Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi (1776)

Answer

Haklar Bildirisi (Bill of Rights - 1689)
Haklar Bildirisi (Bill of Rights - 1689), İngiltere'de parlamentonun yürütme organı üzerindeki mutlak mali üstünlüğünü ilan etmiştir. Bu belge ile kralın ordu kurması için parlamento onayının şart koşulması, paranın sadece parlamento tarafından onaylanan amaçlar doğrultusunda harcanması (Tahsis/Appropriation ilkesi) geleneğini başlatmıştır. Bu durum, bütçe hakkının sadece gelirlerin yasallığına bakmaktan çıkıp, kamu kaynaklarının nereye sarf edildiğini denetleyen modern bir mekanizmaya dönüşmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hakkının boyutlarını analiz et.
Bütçe hakkı; gelir (vergi rızası) ve gider (harcama denetimi) olmak üzere iki ana boyuttan oluşur.
Soruda bütçe hakkının sadece vergi onayından çıkıp harcama denetimine evrildiği dönüm noktası sorulmaktadır.
2
Tarihsel belgeleri işlevlerine göre sınıflandır.
1215 ve 1628 belgeleri temel olarak 'vergi toplama rızasına' odaklanırken, 1689 belgesi parlamentonun harcama kalemlerini belirleme gücünü pekiştirmiştir.
Gider boyutu, modern bütçe hukukunun gelir boyutundan sonra gelişen ve denetimi tamamlayan aşamasıdır.
3
1688 Şanlı Devrim sonrası yasal süreci değerlendir.
1689 Haklar Bildirisi ile kralın yetkileri kısıtlanmış, ordunun finansmanı ve genel giderler (Civil List) üzerinde parlamentonun 'tahsis' yetkisi kurumsallaşmıştır.
Modern bütçeleme teknikleri olan ödeneklerin belirli amaçlara ayrılması uygulaması bu dönemde sistematik hale gelmiştir.

Key Concept

Bütçe Hakkının Gider Boyutu ve Appropriation (Tahsis) İlkesi
Rate this question

Topics

Dünyada Bütçe Hakkının Tarihsel Gelişimi

More questions from this topic