Question

Difficulty: MediumYeni Klasik Yaklaşım (Rasyonel Beklentiler) ve Maliye Politikası

Bir ülkenin mali otoritesi, uzun süredir kamuoyunda tartışılan ve uygulama takvimi önceden resmi olarak ilan edilen geniş kapsamlı bir altyapı yatırım programını yürürlüğe koymuştur. Ancak aynı mali yıl içerisinde, komşu ülkede yaşanan ani bir jeopolitik kriz nedeniyle, önceden hiçbir şekilde öngörülemeyen ve kamuoyuna duyurulmayan büyük çaplı ek güvenlik harcamaları yapmak zorunda kalmıştır.

Yeni Klasik (Rasyonel Beklentiler) makroiktisat yaklaşımının 'Politika Etkinsizliği Teoremi' çerçevesinde, bu iki farklı kamu harcaması uygulamasının makroekonomik etkileri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Önceden ilan edilen altyapı yatırımları rasyonel beklentiler nedeniyle anında fiyatlara yansıyarak sadece fiyatlar genel düzeyini artırırken; öngörülemeyen sürpriz güvenlik harcamaları, ekonomik birimlerin tahmin hataları nedeniyle kısa dönemde reel üretimi ve istihdamı artırabilir.Answer
  2. B
    Her iki harcama türü de ekonomide atıl kapasite bulunması varsayımıyla, çoğaltan mekanizmasını harekete geçirerek hem kısa hem de uzun dönemde reel milli geliri ve istihdam düzeyini kalıcı olarak artırır.
  3. C
    Maliye politikasının türü ve öngörülebilirliği fark etmeksizin, her iki kamu harcaması artışı da faiz oranlarını yükseltip özel sektör yatırımlarını tamamen dışlayacağından (tam crowding-out), reel üretim üzerinde tamamen etkisiz kalacaktır.
  4. D
    Politikaların öngörülebilirliğinden bağımsız olarak, her iki harcama artışı da enflasyon ve işsizlik arasında istikrarlı ve kalıcı bir ters yönlü ilişki (değiş tokuş) yaratarak ekonomideki işsizlik oranını kalıcı olarak düşürecektir.
  5. E
    Takvime bağlanmış yatırımlar ekonomide otomatik istikrar sağlayıcı olarak görev yapıp dalgalanmaları önlerken; iradi olarak yapılan sürpriz güvenlik harcamaları ekonomik istikrarsızlığı kalıcı hale getirir.

Answer

Yeni Klasik yaklaşıma göre, önceden ilan edilen harcamalar sadece fiyatlar genel düzeyini artırır (Politika Etkinsizliği), ancak öngörülemeyen sürpriz harcamalar ekonomik birimlerin kısa süreli tahmin hataları yapmasına yol açarak reel üretimi geçici olarak artırabilir.
Yeni Klasik (Rasyonel Beklentiler) makroiktisat teorisine göre, ekonomik birimler tüm mevcut bilgileri rasyonel bir şekilde kullanarak geleceği öngörürler. Hükümetin önceden ilan ettiği sistematik ve beklenen politikalar (örneğin takvimi belli altyapı yatırımları), anında fiyatlara ve ücretlere yansıtılır. Dolayısıyla bu tür politikalar reel üretimi ve istihdamı etkileyemez; sadece nominal değişkenleri (fiyatlar genel düzeyini) artırır (Politika Etkinsizliği Teoremi). Öte yandan, rasyonel beklentiler modelinde reel değişkenleri etkileyebilecek tek unsur 'beklenmeyen (sürpriz)' şoklardır. Hükümetin aniden yapmak zorunda kaldığı öngörülemeyen güvenlik harcamaları, karar alıcıların kısa süreliğine eksik bilgiyle hareket etmesine ve genel fiyat artışını nispi fiyat artışı zannederek (tahmin hatası) üretimi geçici olarak artırmasına neden olabilir. Doğru seçenek bu temel ayrımı eksiksiz biçimde ifade etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen iki farklı maliye politikası türünü analiz et.
Birinci politika önceden ilan edilmiş (beklenen/öngörülen) bir genişletici maliye politikasıdır. İkinci politika ise ani ve duyurulmamış (beklenmeyen/sürpriz) bir genişletici maliye politikasıdır.
Yeni Klasik (Rasyonel Beklentiler) yaklaşımında politikaların makroekonomik sonuçları, ekonomik birimler tarafından öngörülüp öngörülememelerine göre köklü biçimde değişir.
2
Beklenen politikaların Yeni Klasik modeldeki etkisini değerlendir.
Rasyonel beklentilere sahip karar alıcılar (işçiler ve firmalar) önceden ilan edilen yatırımların enflasyon yaratacağını bilir ve ücret/fiyat taleplerini anında yukarı yönlü güncellerler. Bu durum, reel üretimi ve istihdamı değiştirmez, sadece fiyatlar genel düzeyi artar.
Bu durum Thomas Sargent ve Neil Wallace tarafından geliştirilen 'Politika Etkinsizliği Teoremi' (Policy Ineffectiveness Proposition) ile açıklanır.
3
Beklenmeyen (sürpriz) politikaların Yeni Klasik modeldeki etkisini değerlendir.
Sürpriz güvenlik harcamaları karşısında ekonomik birimler eksik bilgiye sahip olduklarından, genel fiyat artışını kendi ürettikleri malın nispi fiyat artışı zannederek (yanılsama) üretimi ve emek arzını artırabilirler. Bu nedenle kısa dönemde reel üretim ve istihdam artar.
Rasyonel beklentiler modelinde ekonomik dalgalanmaların ve kısa dönemli reel büyümenin tek kaynağı sürpriz şoklar ve bunlara bağlı tahmin hatalarıdır (Lucas Sürpriz Arz Fonksiyonu).

Key Concept

Yeni Klasik Yaklaşımda Politika Etkinsizliği ve Beklentiler

Practice More

Rasyonel Beklentiler Teorisi'nin bir diğer önemli sonucu olan 'Lucas Kritikası' (Lucas Critique) kavramını ve ekonometrik modeller üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question