Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanları tarafından hazırlanan uzun vadeli bütçe projeksiyonu raporunda; adalet, iç güvenlik ve temel eğitim gibi salt emek-yoğun kamu hizmetlerinde, son yirmi yılda sunulan hizmetin reel miktarında ve personel verimliliğinde kayda değer bir artış olmamasına rağmen, bu hizmetlerin birim maliyetlerinin hızla yükseldiği tespit edilmiştir. Rapor, bu durumun temel nedeni olarak; söz konusu personelin maaşlarının, ileri teknoloji sayesinde yüksek verimlilik artışı sağlayan özel sanayi sektörü çalışanlarının maaşlarına piyasa rekabeti gereği endekslenmek zorunda kalınmasını göstermektedir.
Bu durumu 'Baumol Hastalığı (Dengesiz Büyüme Modeli)' çerçevesinde analiz eden raporun, kamu harcamalarının uzun dönemli makroekonomik seyri hakkında aşağıdaki öngörülerden hangisinde bulunması en olasıdır?
- Kamu hizmetlerine yönelik talebin fiyat ve gelir esnekliği düşük (katı) olduğundan, verimlilik sağlanamayan bu alanlarda artan maliyetler doğrudan bütçeye yansıyacak ve kamu harcamalarının GSYH içindeki payı zorunlu olarak genişleyecektir.Answer
- BSöz konusu birim maliyet artışları tamamen fiyat hareketlerinden ve ücret intibaklarından kaynaklandığı için, bu durum kamu harcamalarında gerçek (reel) bir artışa değil, yalnızca görünüşte bir artışa yol açacaktır.
- CEkonomik kalkınma ve sanayileşme süreci devam ettikçe, devletin fonksiyonlarında yaşanacak niteliksel genişlemeler zamanla özel sektördeki verimlilik açıklarını kapatacak ve kamu maliyetlerini düşürecektir.
- DZamanla özel sektörde geliştirilen otomasyon ve teknolojik yenilikler kamu sektörüne tam olarak entegre edilecek ve iki sektör arasındaki verimlilik açığı kapanarak maliyetler eşitlenecektir.
- EBu tür yapısal maliyet artışları, ancak toplumda sosyal bir çalkantı veya kriz yaşandığında vergi toleransının artmasıyla (sıçrama etkisi) finanse edilebilir hale gelecek ve bütçe dengelenecektir.