Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

Türkiye Cumhuriyeti anayasa tarihi bütçe hakkı açısından incelendiğinde; 19241924, 19611961 ve 19821982 anayasalarının bütçe süreci ve bütçe kanunlarının hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi bu üç anayasanın ortak bir özelliğidir?

  1. A
    Bütçe kanun teklifinin doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanması ve Meclis'e sunulması
  2. B
    Bütçe kanununa bütçe ile ilgili olmayan hükümlerin konulmasının (rider) anayasal düzeyde yasaklanması
  3. C
    Milletvekillerinin bütçe görüşmeleri sırasında gider artırıcı veya gelir azaltıcı önergeler vermesinin engellenmesi
  4. Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin bulunmamasıAnswer
  5. E
    Bütçe kanun teklifinin mali yıl başından en az 7575 gün önce Meclis'e sunulması zorunluluğu

Answer

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin bulunmaması
Türk anayasa tarihinde bütçe kanunları, kamu hizmetlerinin aksamaması ve bütçe hakkının meclis iradesiyle kesinleşmesi amacıyla diğer kanunlardan farklı bir statüye tabi tutulmuştur. Bu doğrultuda, 19241924, 19611961 ve 19821982 anayasalarının tamamında Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin bulunmadığı açıkça hükme bağlanmıştır. Bu durum, bütçe kanunlarının 'özel bir kanun' olma niteliğinin en somut göstergelerinden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasaların bütçe hazırlama yetkilerini karşılaştır
19241924, 19611961 ve 19821982 (pre-2017) anayasalarında yetki Bakanlar Kurulu'ndayken, güncel 19821982 metninde Cumhurbaşkanı'ndadır. Bu ortak özellik değildir.
Yürütme organının yapısındaki değişiklikler bütçe hazırlama yetkisini de değiştirmiştir.
2
Bütçe kanununun içeriğine ilişkin kısıtlamaları (rider yasağı) incele
Rider yasağı ve tadil yasağı 19611961 ve 19821982 anayasalarında mevcutken, 19241924 Anayasası'nda yer almaz. Bu da ortak özellik değildir.
Bütçe disiplini ve rasyonalizasyonu amacıyla bu yasaklar 19611961 sonrasında getirilmiştir.
3
Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki denetim yetkisini (veto) analiz et
19241924 (Madde 35), 19611961 (Madde 93) ve 19821982 (Madde 89) anayasalarının tamamında bütçe kanunları veto yetkisinin dışında tutulmuştur.
Bütçenin yıllık olması ve mali yıl başında mutlaka yürürlüğe girmesi zorunluluğu, bu kanunun bekletilmesini veya reddedilmesini engelleyen özel bir statü yaratmıştır.

Key Concept

Bütçe Kanunlarının Anayasal Ayrıcalığı ve Veto İstisnası

Alternative Method

Eleme yöntemiyle gidilebilir: 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne ait olan hazırlama yetkisi elenir; 19611961'de getirilen bütçe disiplini kuralları (rider ve tadil yasağı) elenir; geriye her zaman geçerli olan veto istisnası kalır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında Bütçe

More questions from this topic