Bir devlet, ülkenin üretim kapasitesini ve uluslararası rekabet gücünü artırmak amacıyla planladığı geniş çaplı "Kıtalararası Lojistik ve İnovasyon Merkezi" projesini, vergi gelirlerine başvurmak yerine tamamen uzun vadeli tahvil ihracıyla finanse etme kararı almıştır.
Kamu maliyesi teorisinde ekonomik kalkınma amacıyla yapılan bu tür bir borçlanmanın, gelecek nesiller üzerinde net bir vergi yükü yaratmayıp "verimli borç" statüsünde kabul edilebilmesi için sağlanması gereken temel teorik koşul aşağıdakilerden hangisidir?
- Projenin ekonomide yaratacağı doğrudan gelirler ile pozitif dışsallıkların toplam değerinin, borcun anapara ve faiz servisi maliyetlerini karşılayacak düzeyde olmasıAnswer
- BDevletin bu yatırım neticesinde elde edeceği salt ticari kâr marjının, benzer alanda faaliyet gösteren özel sektör firmalarının ortalama kârlılık oranının üzerinde gerçekleşmesi
- CYatırım için ihraç edilen tahvillerin, konjonktürel dalgalanmalardan kaynaklanan geçici bütçe açıklarını kapatacak şekilde kısa vadeli piyasa araçlarıyla desteklenmesi
- DBorçlanma vadesinin projenin fiziki işletme ömründen daha kısa tutularak, projenin tamamlanmasıyla birlikte borcun doğrudan tahkim (konsolidasyon) işlemine tabi tutulması
- Eİlgili projenin finansmanı için yalnızca döviz cinsinden dış borçlanmaya gidilerek, faiz yükünün ulusal para birimi cinsinden sürdürülebilirlik rasyolarına dâhil edilmemesi
Answer
Projenin ekonomide yaratacağı doğrudan gelirler ile pozitif dışsallıkların toplam değerinin, borcun anapara ve faiz servisi maliyetlerini karşılayacak düzeyde olması
Ekonomik büyüme ve kalkınmayı sağlamak amacıyla alınan kamu borçlarının gelecek nesiller üzerinde net bir vergi yükü yaratmaması için, finanse edilen fiziki veya beşeri sermaye yatırımlarının (altyapı, lojistik, enerji vb.) ekonomide yarattığı toplam değerin borcun maliyetini aşması gerekir. Bu toplam değer, projenin doğrudan sağladığı gelirler ile ekonominin geneline yaydığı pozitif dışsallıklardan (örneğin ulaştırma maliyetlerinin düşmesiyle özel sektör üretiminin artması) oluşur. Bu durum gerçekleştiğinde alınan borç 'verimli borç' (kendi kendini amorti eden borç) niteliği kazanır ve borç servisi için gelecekte vergilerin artırılmasına gerek kalmaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ekonomik Kalkınmanın Finansmanında Verimli Borç Kavramı