Question

Difficulty: MediumKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

5018 sayılı Kanun kapsamında özel bütçeli bir idare olan bir devlet üniversitesi, toplumun bilimsel kapasitesini artırmak ve kamusal yarar sağlamak amacıyla yeni bir genetik araştırma laboratuvarı kurmaya karar vermiştir. Bu doğrultuda piyasadan çeşitli teknolojik donanımlar satın alınmış ve tedarikçi firmalara üniversite bütçesinden nakden ödeme yapılmıştır. Maliye teorisi bağlamında bu olay analiz edildiğinde, söz konusu harcama işleminin yalnızca iktisadi ve mali unsurlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İşlemin mali unsuru bütçeden firmalara yapılan parasal ödemeyi yansıtırken; iktisadi unsuru, ulusal ekonomideki reel teknolojik kaynakların kamu sektörü tarafından talep edilerek kullanıma sokulmasını ifade eder.Answer
  2. B
    Harcamanın bizzat bir kamu tüzel kişisi tarafından yetkili organların onayıyla yürürlüğe konan bütçe kanununa dayanılarak yapılması, bu işlemin iktisadi unsurunun temelini oluşturur.
  3. C
    Üniversitenin bu teknolojik donanımları tedarik ederken özel sektör işletmeleri gibi piyasa kârını ve ticari getiri maksimizasyonunu birincil amaç edinmesi, harcamanın mali karakterini belirler.
  4. D
    Devlet üniversiteleri merkezi yönetim bütçesi dışında kaldığından, bu donanım alımı dar anlamda kamu giderlerinin değil, doğrudan yerel yönetimlerin iktisadi yükümlülükleri içinde değerlendirilir.
  5. E
    Mevzuat bağlamında bu alımın kamu gideri sayılabilmesi için, finansmanın devletin egemenlik gücüne dayalı bütçe kaynaklarıyla değil, tarafların tamamen gönüllü piyasa mübadeleleriyle sağlanması iktisadi bir zorunluluktur.

Answer

İşlemin mali unsurunun nakdi ödemeyi, iktisadi unsurunun ise reel kaynak kullanımını ifade ettiğini belirten seçenektir.
Kamu giderlerinin analitik incelemesinde dört temel unsur bulunur: Hukuki, idari, mali ve iktisadi. Doğru seçenek; ödemenin üniversite bütçesinden nakden firmalara aktarılmasını doğru bir şekilde 'mali unsur' olarak sınıflandırırken; bu para karşılığında piyasadaki cihaz, teçhizat gibi mal ve hizmetlerin (reel kaynakların) kamu tarafından tüketilmesini veya yatırıma dönüştürülmesini doğru biçimde 'iktisadi unsur' olarak tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Kamu gideri kavramındaki 'iktisadi unsur' ile 'mali unsur' tanımlarını ayrıştırın.
Mali unsur harcamanın parasal bir değer ifade etmesi iken, iktisadi unsur devletin reel kaynakları (mal, hizmet, faktör) tüketmesi veya yatırıma dönüştürmesidir.
Soruda bilerek hukuki, idari ve diğer özellikler dışlanarak sadece iktisadi ve mali unsurların tespit edilmesi istenmiştir.
2
Hukuki ve idari unsurları belirten çeldiricileri eleyin.
Bütçe kanununa dayanma veya yetkili harcama birimi tarafından gerçekleştirilme durumları hukuki ve idari şartlar olduğundan bu seçenekler elenir.
Öğrencilerin harcamanın yasal dayanağı ile ekonomik etkisini birbirine karıştırması sık rastlanan bir hatadır.
3
Kamu harcamasının ardındaki saik ve devletin egemenlik gücüyle ilgili kavram yanılgılarını kontrol edin.
Kamu giderleri kâr amacı gütmez (kamusal yarar esastır) ve finansmanı genellikle devletin zorunlu egemenlik gücüne dayanır. Özel sektör güdülerini içeren seçenekler elenir.
Kamu ve özel sektör giderleri arasındaki temel farklılıkları test etmek.

Key Concept

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları
Rate this question