Question

Difficulty: MediumHarçlar

Bireylerin yargı hizmetlerinden yararlanmak, noter işlemlerini tasdik ettirmek veya tapu sicilinde işlem yaptırmak gibi nedenlerle kamu kurumlarına yaptıkları 'harç' ödemeleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Harçlar, vergilerde olduğu gibi tamamen karşılıksız olarak yapılan ve bireye hiçbir özel fayda sağlamayan kamu gelirleridir.
  2. Hizmetten yararlanma talebi kural olarak iradi olsa da, hizmetin sunulması durumunda ödeme yükümlülüğü kanundan doğan yarı-cebri bir nitelik taşır.Answer
  3. C
    Harçlar, sadece devletin bir işi yapmaya veya bir belgeyi kullanmaya izin vermesi karşılığında alınan ve hizmet unsuru taşımayan bedellerdir.
  4. D
    Kamu yatırımları sonucunda gayrimenkullerin değerinde meydana gelen artış karşılığında mülk sahiplerinden alınan bir kamu geliridir.
  5. E
    Sosyal güvenlik kurumları tarafından üyelerine sağlanan gelecek güvencesi hizmetlerinin finansmanı için toplanan parafiskal bir gelirdir.

Answer

Harçlar, hizmet talebinin iradi, ancak hizmetin sunulmasıyla birlikte ödemenin kanuni bir zorunluluk haline geldiği yarı-cebri nitelikteki kamu gelirleridir.
Harçlar, devletin sunduğu adli, idari veya teknik bir hizmetten doğrudan yararlananların, bu hizmetin maliyetine katılmak amacıyla yaptıkları ödemelerdir. Harçların en belirleyici özelliği 'yarı-cebri' olmalarıdır; yani birey hizmeti alıp almamakta özgürdür (iradi başlangıç), ancak hizmet sunulduğunda ödemeyi yapmak kanunen zorunludur. Ayrıca bu ödemeler vergilerin aksine bireye sağlanan 'özel bir fayda' karşılığında tahsil edilir.

Step-by-Step Solution

1
Harç kavramının tanımı ve kapsamı analiz edilir.
Harçlar; yargı, tapu, pasaport gibi belirli bir kamu hizmetinden yararlananların ödediği bedellerdir.
Soruda bahsi geçen ödeme türünün temel niteliğini belirlemek için kapsam tayini gereklidir.
2
Harçları diğer kamu gelirlerinden ayıran temel kriterler incelenir.
Harçların temelinde 'özel fayda' ve 'karşılıklılık' (hizmet) ilkesi bulunur.
Harcı vergiden ayıran en önemli fark somut bir hizmet karşılığı olmasıdır.
3
Harcın hukuki niteliği ve cebir unsuru değerlendirilir.
Hizmeti istemek isteğe bağlı (iradi) iken, hizmet sunulduğunda ödeme yapmak zorunludur (cebri).
Harçların literatürdeki 'yarı-cebri' tanımı bu ikili yapıdan kaynaklanmaktadır.

Key Concept

Harçların Yarı-Cebri Niteliği ve Özel Fayda İlkesi
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics