Question

Difficulty: MediumSeligman'ın Gelir Sınıflandırması

Devletin elde ettiği gelirlerin niteliğini belirlemede "özel fayda" ve "kamu yararı" ölçütlerini kullanan E. R. A. Seligman, bu gelirleri bir hiyerarşi içerisinde sıralamıştır. Bu hiyerarşinin başlangıç noktası olan fiyattan (priceprice) bitiş noktası olan vergiye (taxtax) doğru ilerleyen süreç dikkate alındığında, hiyerarşik yapıdaki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bireylerin hizmetten elde ettiği özel fayda miktarı giderek belirginleşir.
  2. B
    Ödemelerin yapılmasında gönüllülük esası, cebri (zorlayıcı) unsurlara üstünlük sağlar.
  3. Gelirlerin hizmet karşılığında ödenme (ivazlılık) niteliği giderek zayıflar.Answer
  4. D
    Gelirlerin belirlenmesinde faydalanma ilkesi, ödeme gücü ilkesinin yerini alır.
  5. E
    Kamusal yetkinin kullanımı azalarak piyasa fiyatlandırma mekanizmasına yaklaşılır.

Answer

Gelirlerin hizmet karşılığında ödenme (ivazlılık) niteliği giderek zayıflar.
Seligman’ın sınıflandırması bir spektrum mantığına dayanır. Bu spektrumun bir ucunda tamamen piyasa koşullarına yakın ve bireysel faydanın esas olduğu 'fiyat' yer alırken, diğer ucunda tamamen kamu yararına odaklanan ve egemenlik gücüyle toplanan 'vergi' yer alır. Fiyatta kişi ödediği tutarın tam karşılığını (ivaz) bir mal veya hizmet olarak alırken, vergi aşamasında bu karşılıklılık bağı kopar. Dolayısıyla fiyattan vergiye doğru gidildikçe gelirin ivazlı (karşılıklı) olma niteliği zayıflayarak ortadan kalkar.

Step-by-Step Solution

1
Seligman hiyerarşisinin uç noktalarını belirlemek
Başlangıç noktası 'Fiyat', bitiş noktası 'Vergi'dir.
Değişimin yönünü anlamak için spektrumun sınırlarını bilmek gerekir.
2
Hiyerarşideki değişkenlerin (fayda, cebir, karşılık) nasıl değiştiğini analiz etmek
Fiyatta özel fayda ve ivazlılık (karşılık) maksimum, cebir minimumdur. Vergide ise özel fayda ölçülemez (kamu yararı max), ivazlılık yoktur ve cebir maksimumdur.
Seligman modeli, gelirin niteliğinin bu değişkenler arasındaki dengeye göre değiştiğini savunur.
3
Seçenekleri bu değişim yönüne göre değerlendirmek
Fiyattan vergiye gidildikçe ödemenin 'karşılıklı' olma durumu azalarak 'karşılıksız' hale gelir.
Vergi, tanımı gereği sunulan belirli bir hizmete doğrudan karşılık olarak ödenmeyen (ivazsız) bir gelirdir.

Key Concept

Seligman'ın Gelir Hiyerarşisi Spektrumu
Rate this question