1982 Anayasası’nın 73. maddesinde düzenlenen mali güce göre vergilendirme ilkesi bağlamında; ödeme gücünün bir göstergesi olarak kabul edilen 'harcamalar' (tüketim), sosyal adalet ve vergi adaletinin sağlanması bakımından aşağıdakilerden hangisi nedeniyle temel bir eleştiriye konu olmaktadır?
- Düşük gelirli grupların tüketim eğilimlerinin yüksek olması nedeniyle, harcama vergilerinin bu grupların geliri üzerinde oransal olarak daha ağır bir yük (regresif etki) oluşturmasıAnswer
- BHarcamaların, bireylerin kamu hizmetlerinden elde ettikleri marjinal faydayı ölçmekte yetersiz kalması
- CTüketim üzerinden alınan vergilerin, Adam Smith'in 'uygunluk' ilkesi uyarınca mükellefe en zor gelen zamanda tahsil edilmesi
- DHarcama vergilerinde artan oranlı tarife dilimlerinin uygulanmasının teknik olarak imkansız olması nedeniyle vergi hasılatının düşük kalması
- EHarcama verilerinin, ülkenin toplam vergi gayretini ve kapasitesini belirlemede objektif bir veri sunmaması
Answer
Düşük gelirli grupların tüketim eğilimlerinin yüksek olması nedeniyle, harcama vergilerinin bu grupların geliri üzerinde oransal olarak daha ağır bir yük (regresif etki) oluşturması
Harcama vergileri (KDV, ÖTV vb.), vergi oranları açısından 'düz oranlı' gibi görünse de, mükellefin geliriyle kıyaslandığında 'regresif' (tersine artan oranlı) bir özellik taşır. Düşük gelirli bir mükellef gelirinin 'ını harcayıp bu harcama üzerinden vergi öderken, yüksek gelirli bir mükellef gelirinin sadece 'sini harcadığında, düşük gelirlinin ödediği verginin toplam gelirine oranı çok daha yüksek çıkmaktadır. Bu durum, Anayasa'nın 73. maddesinde hedeflenen sosyal adalet ve mali güce göre vergilendirme amacına aykırılık teşkil ettiği için eleştirilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mali Güce Göre Vergilendirmede Harcama Göstergesinin Regresif Niteliği