Kamu mali yönetiminde 'bütçe dengesi' (accrual-based indicators) ile 'hazine nakit dengesi' (cash-based indicators) arasındaki fark, harcamaların bütçeleştirilmesi ile fiili ödeme süreci arasındaki zaman ve mahiyet farklarından kaynaklanmaktadır. Bir mali yıl sonunda merkezi yönetim bütçesinin 'bütçe dengesi' kaleminde fazla görülmesine rağmen, aynı döneme ait 'hazine nakit dengesi' kaleminin açık vermesi teknik olarak mümkündür.
Buna göre, bütçe fazlası verildiği halde nakit açığı oluşmasına neden olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Geçmiş yıllardan devreden bütçe emanetlerinde (ödenecek borçlarda) gerçekleşen net azalışın, cari yıl nakit çıkışlarını bütçe giderlerinin üzerine taşımasıAnswer
- BCari yıl bütçe giderlerinin bütçe emanetine alınması yoluyla, nakit çıkışının bütçelenen harcamanın altında kalması
- CVerilen avans ve kredilerin mahsup edilmesi sonucu, bütçe gideri kaydedilirken kasadan nakit çıkışı gerçekleşmemesi
- DKamu borç stokunun çevrilmesi amacıyla yapılan anapara ödemelerinin bütçe giderleri içerisinde sınıflandırılması
- EBütçe dışı fonlardan genel bütçeye yapılan aktarımların, hem bütçe gelirlerini hem de hazine mevcudunu eş zamanlı artırması
Answer
Bütçe dengesi ile nakit dengesi arasındaki farkı açıklayan temel unsur, bütçe emanetlerindeki (ödenecek borçlar) net değişim ve verilen avanslardaki değişimdir. Geçmiş yıllardan kalan bütçe emanetlerinin cari yılda ödenmesi (emanetlerde azalış), bütçe gideri yazılmadan nakit çıkışı yapılması anlamına gelir ve bütçe fazlası verilirken nakit açığı oluşmasına sebebiyet verir.
Bütçe-nakit köprüsü analizinde, bütçe dengesinden nakit dengesine ulaşırken bütçe emanetlerindeki (ödenemeyen giderler) net değişim eklenir ve verilen avanslardaki net değişim çıkarılır. Geçmiş yıllardan kalan borçların (bütçe emanetleri) cari yılda ödenmesi durumunda, emanet kaleminde net bir azalış meydana gelir. Bu azalış, cari yıl bütçe giderlerinde görünmeyen ancak hazine kasasından çıkan bir nakit hareketidir. Dolayısıyla, bu ödemelerin miktarı cari yılın bütçe fazlasından büyükse, bütçe fazla vermesine rağmen hazine nakit dengesi açık verebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bütçe-Nakit Köprüsü ve Tahakkuk-Nakit Farkı