Yetersiz sermaye birikimi ve döviz darboğazı sorunu yaşayan bir gelişmekte olan ülkede politika yapıcılar, uluslararası piyasalardan piyasa koşullarında yüksek tutarlı tahvil (Eurobond) ihraçları ve sendikasyon kredileri yoluyla dış borçlanmaya gitmiştir. Ancak sağlanan bu dış finansman, ekonominin üretim ve ihracat kapasitesini artıracak altyapı ve teknoloji yatırımları yerine; kısa vadeli popülist politikalar doğrultusunda cari transferler, personel giderleri ve tüketim sübvansiyonlarının finansmanına tahsis edilmiştir.
Bu maliye politikası uygulamasının orta ve uzun vadeli makro-mali etkilerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi en doğrudur?
- Döviz kazandırıcı üretim kapasitesi artırılamadığı için dış borç servisinin sürdürülebilirliği tehlikeye girecek; kurlarda yaşanabilecek yukarı yönlü bir şok, bütçe üzerindeki borç yükünü ve "iç transfer" problemini derinleştirecektir.Answer
- BKamu kesiminin uluslararası piyasalardan sağladığı bu fonlar, yurt içi mali piyasalarda daralmaya yol açacağından özel sektör yatırımları üzerinde doğrudan ve tam bir dışlama (crowding-out) etkisi yaratacaktır.
- CDış kaynağın cari harcamalar kanalıyla piyasaya sürülmesi toplam talebi daraltıcı etki yapacak ve ekonomi anında slumpflasyon (daralırken enflasyon yaşama) sarmalına girecektir.
- DTüketim sübvansiyonları ve cari transferler ekonomik istikrarı güçlendireceği için ülkenin risk primi düşecek, bu durum portföy yatırımları yerine doğrudan yabancı yatırımların (FDI) hızla ülkeye girmesini sağlayacaktır.
- ECari harcamalarla artan likidite faizleri düşürecek, bu sayede mali sürüklenme mekanizması kendiliğinden devreye girerek artan ithalatın yarattığı dış ticaret açığını vergi gelirleriyle telafi edecektir.
Answer
Dış kaynağın cari harcamalarda kullanılması üretim ve ihracatı artırmayacağından, kurlardaki yükselişin bütçe üzerindeki borç yükünü ve iç transfer sorununu derinleştireceğini belirten seçenektir.
Kalkınmanın dış finansmanında en temel kural, sağlanan dış kaynağın marjinal verimliliğinin, katlanılan dış borç faiz maliyetinden yüksek olması ve kaynağın döviz kazandırıcı yatırımlara (ihracat artışı veya ithal ikamesi) aktarılmasıdır. Eğer dış borçlar (örneğin Eurobond ihraçları), altyapı yatırımları yerine cari transferler ve personel giderleri gibi tüketim eğilimli alanlara harcanırsa, ülkenin üretim ve ihracat kapasitesi artmaz. Vade sonu geldiğinde, devletin dış borç servisini gerçekleştirebilmesi için önce bütçe gelirleri aracılığıyla yeterli yerel para biriktirmesi (iç transfer sorunu), ardından bu yerel parayı dövize çevirmesi (dış transfer sorunu) gerekir. Döviz kazandırıcı faaliyetler artmadığı için döviz kurlarında yaşanacak yukarı yönlü baskılar, dış borcun yerel para cinsinden değerini katlayarak mali alanı daraltır ve bütçe üzerindeki borç yükünü sürdürülemez boyutlara taşır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Kalkınmanın Dış Finansmanı ve Dış Borçların Verimli Kullanımı (İç ve Dış Transfer Sorunu)
Estimated Time:1m 30s