Question

Difficulty: HardFaydalanma (Hizmet Karşılığı) İlkesi

Kamu ekonomisinde vergilemenin meşruiyetini "Gönüllü Değişim Teorisi" (Voluntary Exchange) çerçevesinde açıklayan faydalanma ilkesine göre; vergi, devletin sunduğu hizmetler karşılığında ödenen bir "fiyat" olarak değerlendirilmektedir.

Buna göre, tam kamusal malların finansmanında faydalanma ilkesinin tam anlamıyla uygulanmasını engelleyen ve Lindahl dengesine ulaşılmasını imkansız kılan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Tüketimden mahrum bırakılamama özelliği nedeniyle bireylerin kamusal hizmete yönelik gerçek tercihlerini gizleme (bedavacılık) eğilimiAnswer
  2. B
    Kamu hizmetlerinden yararlanan bireylerin gelir düzeylerinin ve ödeme güçlerinin birbirinden farklı olması
  3. C
    Harç, resim ve şerefiye gibi gelirlerin bütçe içindeki payının vergi gelirlerine oranla çok düşük kalması
  4. D
    Vergilemede genellik ilkesi gereği, hizmetten doğrudan yararlanmayanların da vergi kapsamına alınma zorunluluğu
  5. E
    Kamu harcamalarının toplumsal faydasının, zaman içinde azalan marjinal fayda yasasına tabi olmaması

Answer

Tüketimden mahrum bırakılamama özelliği nedeniyle bireylerin kamusal hizmete yönelik gerçek tercihlerini gizleme (bedavacılık) eğilimi
Faydalanma ilkesi, kamu hizmetlerini piyasa ekonomisindeki fiyat mekanizmasına benzetir. Ancak tam kamusal mallarda 'dışlanamama' özelliği nedeniyle, bireyler hizmetin bedelini ödemeseler dahi o hizmetten yararlanmaya devam edebilirler. Bu durum, bireylerin hizmete olan gerçek taleplerini gizleyerek 'bedavacılık' yapmalarına yol açar. Sonuç olarak, bireylerin marjinal faydalarını objektif olarak ölçmek ve buna göre vergi yükü dağıtmak (Lindahl dengesi) imkansız hale gelir.

Step-by-Step Solution

1
Faydalanma ilkesinin teorik çerçevesini belirleme
İlke, vergiyi kamu hizmetinin 'fiyatı' olarak görür (Lindahl, Wicksell, Samuelson).
Teorik temeli anlamak, piyasa mekanizmasının neden kamusal mallarda işlemediğini analiz etmek için gereklidir.
2
Tam kamusal malların niteliğini analiz etme
Tam kamusal mallar 'tüketimde rekabet olmaması' ve 'dışlanamama' (mahrum bırakılamama) özelliklerine sahiptir.
Faydalanma ilkesinin uygulanabilmesi için faydanın ölçülebilir ve bedel ödemeyenin dışlanabilir olması gerekir.
3
Bedavacılık (Free-Rider) sorunu ile bağlantı kurma
Dışlanamama nedeniyle bireyler, hizmetin sunulması durumunda zaten faydalanacaklarını bildikleri için gerçek tercihlerini (faydalarını) beyan etmezler.
Tercihlerin gizlenmesi, marjinal faydaya dayalı bir vergilendirme (Lindahl dengesi) yapılmasını imkansız kılar.

Key Concept

Lindahl Dengesi ve Bedavacılık Sorunu

Practice More

Yarı kamusal mallarda (eğitim, sağlık) faydalanma ilkesinin neden tam kamusal mallara göre daha kolay uygulanabildiğini (dışlanabilirlik üzerinden) araştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question