Question

Difficulty: HardKamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Maliye teorisinde kamu kesimi ve özel kesimin karşılaştırılmasında; özel kesimde bireyin 'tüketici' sıfatıyla piyasa fiyatları üzerinden yaptığı seçimlerde marjinal fayda ve maliyetini eşitleyerek istemediği bir maldan vazgeçme (çıkış/exit) imkanına sahip olmasına karşın, kamu kesiminde 'seçmen' sıfatıyla dahil olduğu siyasal süreçte alınan kararların, bireyin tercihiyle örtüşmese dahi onun için bağlayıcı ve zorunlu olması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

  1. Siyasal karar alma sürecinde kararların kolektif bir nitelik taşıması ve devletin egemenlik gücüne dayalı cebri finansman uygulamasıAnswer
  2. B
    Kamu kesiminde mal ve hizmet sunumunun tamamen kâr maksimizasyonu ilkesi doğrultusunda, bireysel tercihlerle tam uyumlu yürütülmesi
  3. C
    Özel kesimde sunulan tam kamusal malların tüketiminde dışlanamazlık özelliğinin bulunması nedeniyle herkesin bu hizmetlerden yararlanmak zorunda olması
  4. D
    Kamu kesiminde 'bir lira bir oy' ilkesinin geçerli olması nedeniyle ekonomik gücü yüksek olanların tercihlerinin tüm topluma dayatılması
  5. E
    Özel kesimde fiyat mekanizmasının işlememesi sonucu ortaya çıkan piyasa başarısızlıklarının kamu kesimindeki 'gönüllülük' esasıyla giderilmesi

Answer

Siyasal karar alma sürecinde kararların kolektif bir nitelik taşıması ve devletin egemenlik gücüne dayalı cebri finansman uygulaması
Kamu kesimi ve özel kesim arasındaki en temel farklardan biri kararların alınış biçimi ve bu kararların finansmanıdır. Özel kesimde 'çıkış' (exit) mekanizması işlerken (beğenmediğin malı almazsın), kamu kesiminde 'ses' (voice) mekanizması işler ve oylama sonucu alınan kararlar, o karara karşı çıkanlar için de bağlayıcıdır. Bu durum, kamu hizmetlerinin bölünemez niteliği ve devletin egemenlik gücüyle (cebir) vergi toplama yetkisinden kaynaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Özel kesim mekanizmasını analiz etme
Özel kesimde kararlar fiyat mekanizmasıyla alınır. Birey, marjinal faydası fiyatına eşit olan malı alır, istemediğini almaz (çıkış/exit hakkı). Finansman gönüllüdür (fiyat ödeme).
Mekanizmalar arasındaki farkın temelini anlamak için önce piyasa işleyişini tanımlamak gerekir.
2
Kamu kesimi mekanizmasını analiz etme
Kamu kesiminde kararlar siyasal süreçle (seçimler, oylama) alınır. Bu kararlar 'paket' niteliğindedir ve oy çokluğuyla alındığında azınlıkta kalanlar için de bağlayıcıdır. Finansman ise egemenlik gücüne dayanan vergilerle (cebir) sağlanır.
Kamu kesimindeki zorunluluk (bindingness) unsurunun kaynağını belirlemek gerekir.
3
Temel farklılığı sentezleme
Piyasadaki 'gönüllü değişim' ve 'bireysel tercih' ilkesine karşılık, kamu kesiminde 'kolektif karar' ve 'cebri finansman' ilkeleri hakimdir.
Soru kökündeki 'bağlayıcılık' ve 'seçmenden farklı olsa da uygulama' durumu bu sentezle açıklanır.

Key Concept

Siyasal Karar Alma ve Cebir (Zorlama) Mekanizması

Practice More

Kamu ve özel kesim arasındaki 'tercihlerin açıklanması' (preference revelation) farklarını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question