Examkin

Question

Difficulty: HardBütçe Hakkı Kavramı ve Unsurları

Modern bütçeleme kuramında bütçe hakkı; egemenliğin sahibi olan halkın, temsilcileri vasıtasıyla kamu kaynaklarının toplanmasına izin vermesi ve bu kaynakların kullanımını denetlemesini içeren demokratik bir yetkilendirme döngüsüdür. Bu hakkın 'önceden izin alma' unsuru ile 'hesap verme' sorumluluğunun bir bütünlük arz etmesi bağlamında; bütçe uygulama sonuçlarının yasama organı tarafından denetlenerek mali ve siyasi yönden onaylanması süreci aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

  1. Yasama organının yürütmeyi ibra ederek bütçe hakkı döngüsünü tamamlamasınıAnswer
  2. B
    Bütçe hakkının süreklilik unsuru gereği, verilen iznin süresiz olarak geçerli hale gelmesini
  3. C
    Yürütme organının, bütçe ödeneklerinin kullanımında yasama organından tamamen bağımsız bir takdir yetkisine sahip olmasını
  4. D
    Bütçe hakkının sadece vergi kanunlarının onaylanmasıyla sınırlı olup harcamaları kapsamadığını
  5. E
    Denetim aşamasının sadece teknik bir idari işlem olup siyasi bir sorumluluk doğurmadığını

Answer

Yasama organının yürütmenin bütçe uygulama sonuçlarını denetleyerek mali ve siyasi yönden onaylaması (ibra süreci), bütçe hakkının denetim ve hesap verme unsurlarını tamamlayan temel mekanizmadır.
Bütçe hakkı kavramı; yasama organının yürütmeye belirli bir süre (yıllık olma/süreklilik) için harcama yapma ve gelir toplama yetkisi vermesini (önceden izin) ve bu yetkinin bütçe kanununa uygun kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesini kapsar. Yasama organının kesin hesap süreciyle yürütmeyi mali ve siyasi yönden ibra etmesi, bütçe hakkının hesap verme sorumluluğu ile olan kopmaz bağını ve demokratik denetim döngüsünün tamamlanmasını ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Bütçe hakkının tanımı ve kapsamını analiz etme
Bütçe hakkının halkın egemenliğine dayanan, yasama organı eliyle kullanılan 'önceden izin' ve 'denetim' yetkisi olduğu saptanır.
Sorunun temelini oluşturan hak kavramının sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Bütçe hakkının unsurları arasındaki ilişkiyi kurma
Önceden izin alma (bütçe kanunu) ile başlayan sürecin, dönem sonundaki denetim (kesin hesap) ile kapatılması gerektiği anlaşılır.
Bütçe hakkının bir döngü olduğu ve sadece izin vermekten ibaret olmadığı kavranmalıdır.
3
Hesap verme sorumluluğunun hukuki sonucunu belirleme
Yasama organının yürütmenin faaliyetlerini uygun bulması durumunda gerçekleşen 'ibra' (aklama) işleminin bu döngünün finali olduğu sonucuna varılır.
Hukuki olarak bütçe hakkının tam tecellisi, verilen yetkinin hesabının verilip onaylanmasıyla mümkündür.

Key Concept

Bütçe hakkı, demokratik toplumlarda egemenliğin sahibi olan halkın, temsilcileri (yasama) aracılığıyla yürütme organına kamu gelirlerini toplama ve kamu giderlerini yapma konusunda 'önceden izin' vermesi, uygulama sürecinde bu yetkinin kullanımını 'sınırlaması' ve süreç sonunda ise 'denetlemesidir'.

Practice More

Bütçe hakkının tarihsel gelişiminde Magna Carta ve Bill of Rights gibi belgelerin 'önceden izin' ve 'hesap verme' ilkelerine katkılarını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Bütçe Hakkı Kavramı ve Unsurları

More questions from this topic