Question

Difficulty: HardVergi Tarifeleri

Bir vergi sisteminde, matrah 80.00080.000 TL ve altında olduğunda %20\%20; matrah 80.00080.000 TL'yi aştığında ise matrahın tamamı üzerinden %25\%25 oranında vergi alınmaktadır. 79.50079.500 TL geliri olan bir bireyin geliri 1.0001.000 TL artış göstererek 80.50080.500 TL'ye yükselmiştir. Buna göre, uygulanan vergi tarifesi ve mükellefin durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tam artan oranlı bu tarifede, matrah artışı mükellefin net gelirinde azalmaya neden olmuştur.Answer
  2. B
    Dilim usulü artan oranlı olan bu sistemde, artan oranlılık matrahın sadece üst kısmına uygulanmıştır.
  3. C
    Mükellefin marjinal vergi oranı, ortalama vergi oranından düşük olduğu için vergi yükü hafiflemiştir.
  4. D
    Bu tarife yapısı, dikey adaleti sağlamak amacıyla 'degresyon' yöntemiyle desteklenmiştir.
  5. E
    Matrah arttıkça vergi oranı da arttığı için bu sistem 'tersine artan oranlı' (regresif) bir tarifedir.

Answer

Tam artan oranlı tarifelerde matrahın bir üst dilime geçmesiyle tüm matraha yüksek oranın uygulanması net geliri düşüren bir sıçrama etkisine yol açar.
Tam artan oranlı (sınıf usulü) vergi tarifelerinde, matrah bir üst dilime geçtiğinde sadece aradaki fark değil, tüm matrah yüksek orana tabi tutulur. Bu durum 'sıçrama etkisi' (jump effect) olarak adlandırılır ve mükellefin brüt geliri artmasına rağmen vergi sonrası eline geçen net gelirin azalmasına neden olabilir. Hesaplamada görüldüğü üzere mükellefin net geliri 63.60063.600 TL'den 60.37560.375 TL'ye düşmüştür.

Step-by-Step Solution

1
İlk durumdaki vergi ve net geliri hesapla
Vergi: 79.500×0,20=15.90079.500 \times 0,20 = 15.900 TL; Net Gelir: 79.50015.900=63.60079.500 - 15.900 = 63.600 TL
Mükellefin geliri 80.00080.000 TL altında olduğu için %20\%20 oranı uygulanır.
2
İkinci durumdaki vergi ve net geliri hesapla
Vergi: 80.500×0,25=20.12580.500 \times 0,25 = 20.125 TL; Net Gelir: 80.50020.125=60.37580.500 - 20.125 = 60.375 TL
Gelir 80.00080.000 TL'yi aştığı için 'tam artan oranlılık' gereği tüm matraha %25\%25 uygulanır.
3
Net gelir değişimini analiz et
Değişim: 60.37563.600=3.22560.375 - 63.600 = -3.225 TL
Brüt gelir 1.0001.000 TL artmasına rağmen, vergi yükündeki ani artış nedeniyle net gelir 3.2253.225 TL azalmıştır.

Key Concept

Tam Artan Oranlı Vergi Tarifesi ve Sıçrama Etkisi

Practice More

Dilim usulü tarifelerde sıçrama etkisinin nasıl önlendiğini ve marjinal oran ile ortalama oran arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question