Question

Difficulty: Very hardVergi Yükü

Bir iktisadi failin belirli bir mali dönemdeki verileri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Mali GöstergeTutar (TL)
Yıllık Safi Gelir250.000250.000
Kanuni Vergi Borcu75.00075.000
Mal ve Hizmet Fiyatlarına Yansıtılan Vergi20.00020.000
Satın Alınan Girdiler Nedeniyle Katlanılan Vergi10.00010.000
Kamusal Hizmetlerden Sağlanan Toplam Fayda15.00015.000

Bu verilere dayanarak failin net vergi yükü oranı ve bu yükün subjektif vergi yükü (vergi tazyiği) ile ilişkisi hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Net vergi yükü oranı %20\%20 olarak hesaplanır; vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlıklı olması durumunda 'vergi anestezisi' nedeniyle bu failin hissettiği subjektif vergi yükü, hesaplanan net yükten daha düşük olabilir.Answer
  2. B
    Net vergi yükü oranı %30\%30'dur; yansıma süreçleri vergi yükünün sadece dağılımını değiştirir, toplam yük miktarını ve buna bağlı psikolojik baskıyı etkilemez.
  3. C
    Net vergi yükü oranı %20\%20'dir; ancak vergi gayretinin vergi kapasitesinden yüksek olması, bu failin subjektif vergi yükünün net yükten her zaman daha küçük kalacağını garanti eder.
  4. D
    Net vergi yükü oranı %26\%26 olarak hesaplanır; kamu harcamalarından sağlanan fayda bir transfer ödemesi niteliği taşımadığı sürece net yük analizlerine dahil edilmemelidir.
  5. E
    Net vergi yükü oranı %22\%22 olarak hesaplanır; failin yansıttığı vergi miktarı, yansıma öncesi sahip olduğu toplam ödeme gücünü artırdığı için subjektif yükü yükseltir.

Answer

Net vergi yükü oranı %20\%20'dir ve vergi anestezisi subjektif yükün daha düşük hissedilmesine neden olabilir.
Net vergi yükü hesaplanırken 75.00075.000 TL'lik kanuni borçtan failin yansıttığı 20.00020.000 TL düşülür, kendisine yansıtılan 10.00010.000 TL eklenir ve ulaşılan 65.00065.000 TL'lik fiili yükten 15.00015.000 TL'lik fayda çıkarılır. Sonuç olan 50.00050.000 TL, 250.000250.000 TL'lik gelire oranlandığında %20\%20 değeri bulunur. Teorik olarak, dolaylı vergiler mal fiyatına gizlendiği için mükellefte 'vergi anestezisi' yaratarak hissedilen subjektif yükün objektif net yükten daha az olmasına yol açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Fiili (efektif) vergi tutarının hesaplanması
75.00020.000+10.000=65.00075.000 - 20.000 + 10.000 = 65.000 TL
Mükellefin kanuni borcundan başkalarına yansıttığı kısım çıkarılır, başkalarının kendisine yansıttığı vergi ise maliyet artışı olarak eklenir.
2
Net vergi tutarının belirlenmesi
65.00015.000=50.00065.000 - 15.000 = 50.000 TL
Net vergi yükü, ödenen fiili vergiden kamusal hizmetler yoluyla elde edilen faydanın düşülmesiyle bulunur.
3
Net vergi yükü oranının hesaplanması
50.000250.000=0,20\frac{50.000}{250.000} = 0,20 (yani %20\%20)
Yük oranı, net vergi tutarının yıllık safi gelire bölünmesiyle elde edilir.
4
Subjektif vergi yükü (vergi tazyiği) analizinin yapılması
Vergi anestezisi etkisi
Hesaplanan objektif yük aynı kalsa bile, dolaylı vergilerdeki 'anestezi etkisi' nedeniyle mükellef bu yükü psikolojik olarak daha hafif hissedebilir.

Key Concept

Net Vergi Yükü ve Vergi Anestezisi
Estimated Time:2m 30s
Rate this question