Question

Difficulty: HardSerbest Meslek Kazançları

Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde yürüten Avukat (A)'nın 2026 takvim yılı içerisindeki bazı işlemleri şu şekildedir:

I. 2025 yılı Aralık ayında kesinleşen bir dava için hak kazandığı 250.000250.000 TL tutarındaki vekalet ücreti, müvekkili tarafından 20 Şubat 2026 tarihinde banka hesabına havale edilmiştir.
II. Dava sürecinde müvekkili adına ödediği ve belgelendirdiği 15.00015.000 TL tutarındaki mahkeme harçları, müvekkili tarafından 2026 yılı içerisinde kendisine aynen iade edilmiştir.
III. Hazırladığı bir hukuk kitabı (eser) için bir yayınevinden 2026 yılında 600.000600.000 TL (brüt) telif kazancı elde etmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, Avukat (A)'nın 2026 yılı gelir vergisi beyannamesine esas alınacak serbest meslek kazancının tespitiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 2025 yılında kesinleşen ancak 2026 yılında tahsil edilen vekalet ücreti 2026 yılının hasılatı kabul edilirken; müvekkil adına yapılan ve aynen geri alınan harç bedelleri hasılat sayılmaz.Answer
  2. B
    Vekalet ücretine konu hizmet 2025 yılında tamamlandığı için tahakkuk esası gereği bu tutar, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın 2025 yılının hasılatı olarak bildirilmelidir.
  3. C
    Müvekkil adına ödenen ve sonradan geri alınan 15.00015.000 TL tutarındaki harçlar, serbest meslek erbabının malvarlığında artış yarattığı için gayrisafi hasılata dahil edilmelidir.
  4. D
    Hukuk kitabından elde edilen telif kazancı, Avukat (A)'nın mutat mesleki faaliyeti ile ilgili olduğundan GVK 18. maddedeki istisnadan yararlanamaz ve doğrudan beyannameye dahil edilmelidir.
  5. E
    Vekalet ücretinin banka hesabına havale edilmesi tahsil sayılmaz; tutarın bankadan fiilen çekildiği tarih hasılatın oluştuğu tarih olarak kabul edilir.

Answer

Hizmet bedelinin tahsil edildiği yılın hasılatı sayılması ve müvekkil adına yapılan masraf iadelerinin hasılat kabul edilmemesi doğrudur.
Doğru olan cevap, serbest meslek kazancının temel prensibi olan 'tahsil esası' ile 'müvekkil adına yapılan giderlerin iadesi' kuralını birleştirmektedir. Mükellef parayı 2026 yılında banka hesabına alarak tasarruf yetkisi kazandığı için hasılat 2026 yılında oluşmuştur. Ayrıca, serbest meslek erbabının kendi namına değil, müvekkili adına yaptığı harcamaların geri alınması bir gelir artışı değil, bir mahsuplaşma/iade işlemidir ve vergi matrahına dahil edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Tahsil esasının uygulanması
250.000250.000 TL vekalet ücreti 2026 yılı hasılatıdır.
GVK Madde 67 uyarınca serbest meslek kazancında gelirin elde edilmesi tahsil esasına bağlanmıştır.
2
Müvekkil masraflarının değerlendirilmesi
15.00015.000 TL tutarındaki iade hasılat değildir.
Müvekkil adına yapılan ve belgelendirilen giderlerin iadesi serbest meslek erbabı için bir kazanç unsuru oluşturmaz.
3
Telif kazancı istisnasının kontrolü (GVK 18)
600.000600.000 TL telif kazancı 2026 yılı beyannamesine (sınır aşılmadığı için) dahil edilmez.
GVK 18. madde kapsamındaki telif kazançları, ilgili yılın 103. maddesindeki 4. gelir dilimini aşmadığı sürece yıllık beyannameye dahil edilmez (tevkifat nihai vergidir).

Key Concept

Serbest Meslek Kazancında Tahsil Esası ve GVK 18 İstisnası

Practice More

Serbest meslek kazancında amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satışının vergilendirilmesini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question