Question

Difficulty: Very hardKatma Değer Vergisi (KDV): İndirim ve İade Mekanizması

30653065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDVKDV) Kanunu'nun 2929, 3030, 3232 ve 3333. maddeleri ile ilgili genel tebliğlerde düzenlenen indirim ve iade mekanizması bir bütün olarak değerlendirildiğinde; mükelleflerin yüklendikleri vergileri hesaplanan KDVKDV'den indirmeleri veya iade talep etmelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Tam istisna kapsamındaki işlemlerle ilgili yüklenilen vergiler, Kanun'un 3232. maddesi uyarınca öncelikle indirim konusu yapılır; indirim yoluyla giderilemeyen kısım ise mükellefin talebi üzerine iade edilir.
  2. B
    Faaliyetleri binek otomobillerin kiralanması veya işletilmesi olmayan bir mükellefin satın aldığı binek otomobil için ödediği KDVKDV, Kanun'un 30/b30/b maddesi gereği indirim konusu yapılamaz; ancak bu tutar isteğe bağlı olarak doğrudan gider yazılabileceği gibi maliyete eklenerek amortisman yoluyla da itfa edilebilir.
  3. Kısmi istisna kapsamında yapılan ve KDVKDV Kanun'un 30/a30/a maddesi uyarınca indirilmesine izin verilmeyen işlemlere ait yüklenilen KDVKDV tutarları; kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak kabul edilmeyip, doğrudan 'Kanunen Kabul Edilmeyen Gider' (KKEGKKEG) olarak işleme tabi tutulmalıdır.Answer
  4. D
    Hem indirim hakkı tanınan hem de tanınmayan işlemlerin (kısmi istisna) bir arada yapılması durumunda; ortak kullanılan genel giderlere ait KDVKDV, ancak indirim hakkı tanınan işlemlere isabet eden kısmı oranında hesaplanan KDVKDV'den indirilebilir.
  5. E
    Zayi olan mallara (deprem, sel felaketi ve mücbir sebep ilan edilen yerlerdeki yangınlar hariç) ilişkin yüklenilen KDVKDV kural olarak indirilemez; ancak faydalı ömrünü tamamlamış olan amortismana tabi iktisadi kıymetlerin zayi olması halinde bu kısıtlama uygulanmaz.

Answer

Kısmi istisna kapsamındaki işlemler nedeniyle indirim konusu yapılamayan vergilerin kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak kaydedilmesi gerektiği yönündeki ifade yanlıştır; bu vergiler gider veya maliyet unsuru olarak matrahtan düşülebilir.
KDV Kanunu'nun 30/a30/a maddesi uyarınca indirilemeyen vergiler (kısmi istisna işlemleri için yüklenilenler), faaliyetin niteliği gereği bir işletme maliyeti oluşturur. Vergi Usul Kanunu ve Gelir/Kurumlar Vergisi Kanunları uyarınca bu tutarlar kazancın tespitinde 'gider' veya 'maliyet' olarak dikkate alınabilir. Bir harcamanın KDV'sinin KKEG sayılması için, harcamanın kendisinin (aslının) kanunen kabul edilmeyen gider niteliğinde olması (KDVKDV Kanunu 30/d30/d) gerekir. Dolayısıyla, kısmi istisna nedeniyle indirilemeyen vergilerin doğrudan KKEG sayılması hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
KDV Kanunu'nun 30/a ve 30/d maddeleri arasındaki farkın analizi
30/a maddesi kısmi istisna (finansal hizmetler, taşınmaz satış istisnası vb.) nedeniyle indirimi yasaklarken; 30/d maddesi doğrudan harcamanın kendisi KKEG ise KDV'sini de indirilemez kılar.
Harcamanın kendisi meşru bir işletme gideri ise (örneğin banka şubesi kirası) ancak faaliyet KDV'den kısmi istisna ise, bu KDV 'ceza mahiyetinde bir KKEG' değil, 'işletme maliyeti' hükmündedir.
2
KDV Kanunu'nun 58. maddesi ile Gelir/Kurumlar Vergisi ilişkisinin kurulması
KDV Kanunu Madde 58, mükellefin 'indirebileceği' KDV'nin gider yazılamayacağını söyler; bu durumun mefhum-u muhalifinden, 'indirilmesine kanunen izin verilmeyen' KDV'nin gider yazılabileceği anlaşılır.
Bir verginin KDV sisteminde indirilmemesi, onun tüm vergisel sistemlerden dışlanması (KKEG olması) anlamına gelmez; işlemin özü ticari ise gider yazılabilir.
3
Seçeneklerin teknik doğruluğunun teyit edilmesi
Binek otomobil KDV'si (30/b) ve zayi mal KDV'si (30/c) özel kısıtlamalardır ve gider/maliyet yazılabilmeleri mümkündür; ancak kısmi istisna KDV'sinin zorunlu KKEG olarak tanımlanması sisteme aykırıdır.
KPSS düzeyinde 'indirilemeyen KDV' ile 'KKEG' arasındaki ince ayrım en üst düzey (Level 5) bilgi gerektirir.

Key Concept

İndirilemeyecek KDV'nin Gider/Maliyet Niteliği

Alternative Method

Soruyu çözerken KDV Kanunu Madde 58'in 'indirim konusu yapılan KDV'nin gider yazılamayacağı' kuralını hatırlamak, indirim konusu yapılmayanların ise kural olarak gider yazılabileceği sonucuna ulaştırır.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question