Verginin mahiyetine ilişkin teorik yaklaşımlarda, verginin 'karşılıksız' (unrequited) olması; mükellefin ödediği vergi ile devletten aldığı kamu hizmeti arasında doğrudan bir 'fayda-maliyet' ya da 'bedel-hizmet' illiyet bağının bulunmamasını ifade eder.
Verginin bu temel niteliği ile modern maliye anlayışındaki 'ekstra-fiskal' (mali olmayan) amaçları birlikte değerlendirildiğinde, verginin hukuki ve iktisadi doğası hakkında yapılabilecek en isabetli çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?
- Verginin karşılıksız olma niteliği, ödeme gücü ile kamu hizmetinden yararlanma arasındaki bağın koparılmasını sağlayarak, verginin gelir dağılımını düzenleme gibi sosyal amaçlara hizmet etmesinin temel hukuki dayanağını oluşturur.Answer
- BVerginin ekstra-fiskal amaçlar doğrultusunda belirli ekonomik sektörleri teşvik etmek için kullanılması, vergi ile sağlanan toplumsal fayda arasında somut bir karşılık oluşturduğundan verginin mahiyetini 'harç' niteliğine dönüştürür.
- CParafiskal gelirler, üyelerine sundukları hizmetlerin karşılığı olarak toplandığından, verginin genel bütçeye gelir olma ve karşılıksızlık niteliklerini modern maliye sisteminde en saf haliyle temsil eden unsurlardır.
- DVerginin cebri (zorunlu) olması sadece kamu harcamalarının finansmanı (fiskal amaç) için geçerli bir ilke olup; ekonomik istikrarın sağlanması gibi ekstra-fiskal amaçlarda vergi 'iradi' bir nitelik kazanarak teşvik mekanizmasına dönüşür.
- EModern vergi sistemlerinde karşılıksızlık ilkesi, devletin sunduğu her türlü spesifik kamu hizmetinin maliyetinin sadece resim ve harç gibi karşılıklı gelirlerle finanse edilmesini zorunlu kılan hukuki bir engeldir.
Answer
Verginin karşılıksız olma niteliği, ödeme gücü ile kamu hizmetinden yararlanma arasındaki bağın koparılmasını sağlayarak, verginin gelir dağılımını düzenleme gibi sosyal amaçlara hizmet etmesinin temel hukuki dayanağını oluşturur.
Verginin en temel özelliği olan karşılıksızlık, bireysel fayda-maliyet dengesinin gözetilmemesi anlamına gelir. Bu kopukluk, devletin 'ödeme gücü' ilkesine göre tahsilat yapıp 'ihtiyaç' ilkesine göre harcama yapabilmesine imkan tanır. Dolayısıyla, verginin sadece hazineye gelir sağlamak (fiskal) değil, aynı zamanda sosyal adaleti sağlamak veya ekonomiyi yönlendirmek (ekstra-fiskal) amacıyla kullanılabilmesinin önündeki en büyük teorik ve hukuki kapı, bu karşılıksızlık özelliğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Verginin Karşılıksızlık Niteliği ve Modern Devletin Müdahaleci Rolü