Examkin

Question

Difficulty: HardPeacock ve Wiseman Sıçrama Tezi

Peacock ve Wiseman'ın İngiltere ekonomisi üzerine yaptıkları ampirik çalışmalara dayanan "Sıçrama (Yerinden Etme) Tezi", kamu harcamalarının gelişimini açıklarken sadece makroekonomik büyüklüklere değil, aynı zamanda toplumun psikolojik sınırlarına ve devletin kurumsal yapısındaki değişimlere de odaklanır.

Buna göre; teoride kamu harcamalarının olağan dönemlerdeki üst sınırını belirleyen temel kısıt ile kriz dönemlerinin ardından daha önceden ihmal edilmiş sosyal sorunların çözümünün devletçe üstlenilmesi ve kamu hizmetlerinin sunumunda yerel yönetimlerin ağırlığının azalarak merkezi idarenin payının artması olguları, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak adlandırılmıştır?

  1. Vergi tahammülü – Gözlem (İnceleme) etkisi – Yoğunlaşma etkisiAnswer
  2. B
    Milli gelir düzeyi – Sıçrama (Yerinden etme) etkisi – İkame etkisi
  3. C
    Mali illüzyon (yanılsama) – Niskanen bürokrasi etkisi – Merkezileşme etkisi
  4. D
    Ekonomik kalkınma kapasitesi – Wagner (Sürekli artış) etkisi – Görünüşte artış
  5. E
    Kritik vergi sınırı – Gelişme aşamaları etkisi – Yapısal dönüşüm

Answer

Vergi tahammülü – Gözlem (İnceleme) etkisi – Yoğunlaşma etkisi
Doğru yanıt, Sıçrama Tezinin omurgasını oluşturan üç temel mekanizmayı hatasız sıralamaktadır. Peacock ve Wiseman'ın modelinde normal dönemlerdeki mali tavanı 'vergi tahammülü' çizer. Sosyal çalkantılar (savaş, afet) bu tahammül sınırını yukarı çeker (Sıçrama/Yerinden etme etkisi). Olağanüstü durum geçtikten sonra, harcamaların eski seviyesine dönmemesinin iki yapısal sebebi vardır: Devletin savaş sırasında toplumdaki yeni eksiklikleri fark edip kalıcı kamu hizmetine dönüştürmesi (Gözlem/İnceleme etkisi) ve bu süreçte yerel idarelerin yetkilerinin merkezi idarede toplanarak merkezileşmenin artmasıdır (Yoğunlaşma etkisi).

Step-by-Step Solution

1
Normal dönemlerde kamu harcamalarının üst sınırını belirleyen temel kısıtı tanımlama
Peacock ve Wiseman'a göre bu kısıt vatandaşların ödemeye razı olduğu vergi yükünü ifade eden 'Vergi Tahammülü' (Tax Tolerance) kavramıdır.
Teoriye göre siyasetçiler oy kaygısıyla vergi tahammülünün ötesinde vergi toplayamazlar, bu da olağan dönemlerde kamu harcamalarını sınırlar.
2
Kriz sonrası önceden ihmal edilmiş sosyal sorunların devletçe üstlenilmesini ifade eden etkiyi tespit etme
Kriz dönemlerinde ortaya çıkan yeni kapasitenin, kriz öncesi fark edilmeyen veya finansman yetersizliğinden çözülemeyen sorunlara (sağlık, eğitim, altyapı) yönlendirilmesi 'Gözlem veya İnceleme Etkisi' (Inspection Effect) olarak adlandırılır.
Toplum savaş veya afet gibi krizlerde mevcut eksiklikleri yakından 'gözlemler' ve kriz sonrasında da devletin bu alanlardaki rolünün devam etmesini bekler.
3
Yerel yönetimlerin ağırlığının azalarak merkezi idarenin payının artması olgusunu adlandırma
Kamu hizmetlerinin finansman ve sunumunun yerel yönetimlerden merkezi yönetime doğru kayması 'Yoğunlaşma Etkisi' (Concentration Effect) olarak tanımlanır.
Kriz dönemlerinde hızlı ve entegre karar alabilmek için ekonomik güç merkeze toplanır ve bu durum kriz sonrasında da yapısal bir kalıcılık gösterir.

Key Concept

Peacock ve Wiseman Sıçrama Tezi alt mekanizmaları
Rate this question

Topics

Peacock ve Wiseman Sıçrama Tezi

More questions from this topic